همه چیز در مورد اسنوکر | تاریخچه کامل به همراه قوانین
اسنوکر یکی از جذابترین و فنیترین ورزشهای چوبوتوپ در جهان است که ریشه در افسران ارتش بریتانیا در هندِ قرن نوزدهم دارد. این مقاله با تکیه بر منابع معتبر — ویکیپدیا، بیبیسی، بریتانیکا، EBSCO، سایت رسمی World Snooker Tour، WPBSA و Playheemskerk — به طور جامع به معرفی این ورزش، تاریخچه پیدایش، قوانین کامل، تجهیزات، ساختار حاکمیتی، مسابقات بزرگ، بزرگان تاریخ و نسخههای مختلف آن میپردازد.
فهرست مطالب
- ۱. مقدمه — اسنوکر چیست؟
- ۲. تاریخچه پیدایش اسنوکر
- ۳. تاریخچه اولیه (۱۸۷۵–۱۹۱۹)
- ۴. دوران جو دیویس و راهاندازی مسابقات جهانی (۱۹۲۷–۱۹۴۶)
- ۵. افول و بحران (دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰)
- ۶. آغاز دوران مدرن اسنوکر (۱۹۶۹ به بعد)
- ۷. بازیکنان غالب در هر دهه
- ۸. تجهیزات اسنوکر
- ۹. قوانین اسنوکر
- ۱۰. Maximum Break — رکورد ۱۴۷ و بالاتر
- ۱۱. ساختار حاکمیتی و تور حرفهای
- ۱۲. مسابقات مهم و Triple Crown
- ۱۳. بزرگان تاریخ اسنوکر
- ۱۴. انواع و نسخههای اسنوکر
- ۱۵. خط زمانی تاریخ اسنوکر
- ۱۶. اسنوکر امروز — آمار و ارقام
- ۱۷. منابع
۱مقدمه — اسنوکر چیست؟
تعریف و معرفی اسنوکر
اسنوکر یک ورزش چوبوتوپ (Cue Sport) است که روی یک میز بیلیارد مستطیلی پوشیده شده با یک پارچه سبز به نام baize انجام میشود. این میز دارای شش جیب است: یک جیب در هر گوشه و یک جیب در وسط هر ضلع بلند. بازی با ۲۲ توپ انجام میشود: یک توپ سفید به عنوان توپ مادری (cue ball)، ۱۵ توپ قرمز، و شش توپ رنگی — زرد، سبز، قهوهای، آبی، صورتی و مشکی. بازیکنان با استفاده از چوب اسنوکر به نوبت توپ سفید را میزنند تا سایر توپها را در دنبالهای مشخص در جیب بیندازند و به ازای هر توپ و خطاهای حریف امتیاز کسب کنند. (ویکیپدیا)
دانشنامه بریتانیکا اسنوکر را «بازی بیلیارد محبوب با ریشه بریتانیایی که روی میزی به همان اندازه و نشانهگذاریِ بیلیارد انگلیسی بازی میشود» تعریف میکند و میافزاید که این بازی «احتمالاً در هند و بهعنوان سرگرمیای برای سربازان در دهه ۱۸۷۰ پدید آمد.» (بریتانیکا)
اسنوکر یک ورزش چوبوتوپ است که روی میز بیلیارد مستطیلی با ۲۲ توپ انجام میشود: یک توپ سفید مادری، ۱۵ توپ قرمز و شش توپ رنگی (زرد، سبز، قهوهای، آبی، صورکی و مشکی). بازیکنان به نوبت توپ سفید را میزنند تا توپها را در دنبالهای مشخص در جیب بیندازند و امتیاز کسب کنند.
بر اساس توضیحات EBSCO، «اسنوکر یک بازی میزی بریتانیایی است که به دهه ۱۸۷۰ بازمیگردد. در این بازی از یک چوب، یعنی یک عصای تخصصی با نوک نرم، برای زدن توپها به داخل جیبها استفاده میشود. اسنوکر روی یک میز انگلیسی ۶ در ۱۲ فوتی انجام میگیرد.» (EBSCO)
سایت Playheemskerk نیز مینویسد: «اسنوکر یک بازی بیلیارد تاکتیکی است که با ۲۱ توپ رنگی و یک توپ سفید مادری روی یک میز بزرگ با شش جیب بازی میشود. هدف این است که با انداختن توپها به جیب به ترتیب مشخص، امتیاز بیشتری از حریف به دست آورید.» این منبع همچنین ابعاد میز را ۳٫۶۵ در ۱٫۸۳ متر ذکر میکند. (Playheemskerk)
ویژگیهای عمومی بازی
یک فریم (frame) منفرد اسنوکر توسط بازیکنی برده میشود که بیشترین امتیاز را کسب کرده باشد، و یک مسابقه (match) زمانی به پایان میرسد که یکی از بازیکنان تعداد تعیینشدهای از فریمها را ببرد. اطلاعات زیر از ویکیپدیا است: بدنه حاکم این ورزش WPBSA و IBSF است؛ نخستین بار در سال ۱۸۷۵ در راج بریتانیا بازی شد؛ نوع ورزش: Cue sport؛ تماس فیزیکی: خیر؛ تجهیزات: میز اسنوکر، توپهای اسنوکر، چوب اسنوکر، مثلثگذار، گچ، دستاندازها و تابلو امتیاز؛ این ورزش دارای شناسایی کمیته بینالمللی المپیک (IOC) است و از سال ۲۰۰۱ در World Games حضور داشته است. (ویکیپدیا)
اسنوکر روی همان میز و با همان اندازه توپهای بیلیارد انگلیسی بازی میشود. (بریتانیکا)
گستره جهانی اسنوکر
بر اساس دادههای EBSCO، تا اواسط دهه ۲۰۲۰ اسنوکر «توسط صدها میلیون نفر در بیش از ۱۰۰ کشور بازی میشود» و در سراسر اروپا، بهویژه در مستعمرات پیشین بریتانیا، «بسیار پرطرفدارتر از بیلیارد» است. (EBSCO)
سایت WST در مقاله تاریخ خود آمار دقیقتری ارائه میدهد: «اسنوکر در حدود ۱۱۰ کشور توسط بیش از ۱۲۰ میلیون نفر بازی میشود و حدود ۵۰۰ میلیون بیننده در سراسر جهان آن را تماشا میکنند.» (WST — History of Snooker)
۲تاریخچه پیدایش اسنوکر
زادگاه اسنوکر — هند، ۱۸۷۵
اسنوکر در سال ۱۸۷۵ در شهر هندی جوبالپور (Jubbulpore) — که اکنون جابالپور نامیده میشود و حدود ۴۵۰ مایل جنوب شرقی پایتخت هند قرار دارد — در دوران راج بریتانیا ابداع شد. (ویکیپدیا، بیبیسی، WST، WPBSA)
ویکیپدیا اشاره میکند که بازی مشابهی در سال ۱۸۷۵ در افسرانخانه هنگ ۱۱ دوونشایر (11th Devonshire Regiment) شکل گرفت که قوانین دو بازی pool را ترکیب میکرد. (ویکیپدیا)
مخترع اسنوکر — سر نویل چمبرلین
مخترع اسنوکر سر نویل چمبرلین (Sir Neville Chamberlain) — افسر ارتش بریتانیا (نه نخستوزیر سابق با همین نام) — بود که در هند مستقر بود. (ویکیپدیا، WST)
EBSCO توضیح میدهد: «افسران با Pyramids (نوعی بیلیارد انگلیسی با ۱۵ توپ قرمز) و Life Pool (نوعی دیگر با توپهای رنگی مختلف) آزمایش میکردند. سرهنگ نویل چمبرلین، افسر بریتانیایی مستقر در هند، ادعا کرد که اولین کسی بوده که این دو بازی را با هم ترکیب کرده و اسنوکر را خلق کرده است. هرچند ادعای او توسط دیگران تأیید شد، چمبرلین نتوانست هیچ مدرک قطعی ارائه دهد و به همین دلیل داستان او توسط برخی از اعضای جامعه اسنوکر مورد شک قرار گرفته است.» (EBSCO)
ویکیپدیا با جزئیات بیشتر مینویسد: «اسنوکر در سال ۱۸۸۲ زمانی که نخستین مجموعه قوانین آن توسط افسر ارتش بریتانیا نویل چمبرلین نهایی شد، بیشتر تکامل یافت.» چمبرلین به توسعه و ترویج این بازی در Stone House در اوتاکاماند (Ootacamund) روی یک میز ساختهشده توسط Burroughes & Watts که از طریق دریا به هند فرستاده شده بود، کمک کرد. (ویکیپدیا)
ریشه واژه «اسنوکر»
در آن زمان، واژه «snooker» اصطلاحی عامیانه در ارتش بریتانیا برای توصیف سربازان تازهکار و افسران سال اولی بود. چمبرلین از این واژه برای تمسخر عملکرد ضعیف یک افسر جوانتر در میز استفاده کرد و این نام بلافاصله روی بازی ماندگار شد. (ویکیپدیا)
چمبرلین روی میز افسرانخانه با «Black Pool» (۱۵ قرمز + مشکی) آزمایش میکرد. وقتی شنید که کادر تازهکار در آکادمی نظامی سلطنتی وولویچ به آنها «snooker» میگویند، اظهار داشت که همه حاضرین در این نسخه تغییریافته از بازی snooker هستند و این نام بلافاصله جا افتاد. — کامپتون مککنزی، مجله The Billiard Player (۱۹۳۹)
روایت کاملتر از کامپتون مککنزی در مجله The Billiard Player در سال ۱۹۳۹: چمبرلین روی میز افسرانخانه با «Black Pool» (۱۵ قرمز + مشکی) آزمایش میکرد. «او توپهای رنگی اضافی را روی میز انداخته بود و وقتی شنید که کادر تازهکار در آکادمی نظامی سلطنتی وولویچ (Royal Military Academy at Woolwich) به آنها «snooker» میگویند، اظهار داشت که همه حاضرین در این نسخه تغییریافته از بازی snooker هستند و این نام بلافاصله جا افتاد.» (WST — History of Snooker)
چمبرلین نقش خود را بهعنوان مخترع، ۶۳ سال پس از واقعه، در نامهای به مجله The Field که در تاریخ ۱۹ مارس ۱۹۳۸ منتشر شد، فاش کرد. (ویکیپدیا)
ترکیب دو بازی Black Pool و Pyramids
چمبرلین مجموعهای از قوانین را تدوین کرد که Black Pool و Pyramids را با هم ترکیب میکرد. (ویکیپدیا)
لشکر دوونشایر او (که بعدها دوونشایر و دورست، و امروزه هنگ Rifles نامیده میشود) «تا امروز به شدت به نقش خود در اختراع اسنوکر افتخار میکند.» (WST)
چمبرلین بعدها در ایستگاه تپهای تامیلنادو در اوتاکاماند (که به «Snooty Ooty» معروف بود) مستقر شد. «شور و شوق این افسر جوان برای بازی جدیدش در آنجا به حدی بود که حتی اسب خود را «Snooker» نامید.» (WST)
گسترش در بریتانیا و باشگاههای افسران
باشگاه استعماری اوتاکاماند (Ooty Club) جایی بود که قوانین بازی جدید در سراسر هند و امپراتوری بریتانیا منتشر شد. این باشگاه هنوز یک میز اسنوکر اصلی از آن دوران را در حال استفاده دارد؛ عضویت در آن زمان به «افسران نیروهای مسلح و آقایانی که در جامعه عمومی حرکت میکردند» محدود بود. (WST)
قدیمیترین مکاتبه شناختهشده که بازی را توصیف میکند به سال ۱۸۸۶ بازمیگردد: کاپیتان شلدریک بازی «Snookers» را با ۱۵ توپ قرمز و چندین توپ رنگی با ارزشهای مختلف — از جمله قمار روی بازیها — توصیف کرد. (EBSCO)
سازنده چوب و بازیکن بیلیارد جان رابرتز جوانر (John Roberts Jr) پس از سفری به هند، به گسترش بازی در بریتانیا کمک کرد. (WST)
ویکیپدیا مینویسد: «اسنوکر در مستعمرات هندِ راج بریتانیا و در بریتانیا بهتدریج محبوبتر شد، اما همچنان بازیای بود که عمدتاً توسط افسران نظامی و اعیان و اشراف بازی میشد. بسیاری از باشگاههای آقایان که میز اسنوکر داشتند، ورود غیراعضا را برای بازی رد میکردند؛ برای پاسخ به علاقه فزاینده، باشگاههای اسنوکر کوچکتر و بازتر تشکیل شدند.» (ویکیپدیا)
بیبیسی بهطور خلاصه میگوید: «اسنوکر در سال ۱۸۷۵ توسط یک افسر ارتش بریتانیا در شهر هندیِ آن زمان، که جوبالپور نامیده میشد، اختراع شد.» (بیبیسی)
۳تاریخچه اولیه (۱۸۷۵–۱۹۱۹)
استانداردسازی اولیه قوانین
«قوانین اسنوکر مدرن برای اولین بار در ۱۱ دسامبر ۱۹۰۰ در دفاتر Billiards Association در لندن، انگلستان، رسمی شد. از آنجا که بازی پیش از آن بهشدت محبوب بود، نسخههای متعددی از آن وجود داشت — تعداد متفاوتی از توپهای رنگی، چیدمان یا ارزشهای متفاوت.» (EBSCO)
تا سال ۱۹۰۹ دو نهاد حاکم اصلی شکل گرفته بود: Billiard Association و Billiards Control Club. هر یک نسخه قوانین خود را داشت که در امتیازدهی و جریمهها تفاوتهای اساسی داشت. (EBSCO)
در سال ۱۹۱۳ و به دنبال فشار عمومی، این دو سازمان با هم ادغام شدند و Billiards Association and Control Council را تشکیل دادند. پس از ادغام، قوانین اسنوکر استاندارد شد. (EBSCO)
تشکیل BA&CC و استانداردسازی نهایی ۱۹۱۹
ویکیپدیا تاریخهای کمی متفاوت اما دقیقتری ارائه میدهد: «Billiards Association (تأسیس ۱۸۸۵) و Billiards Control Club (تأسیس ۱۹۰۸) با هم ادغام شدند تا Billiards Association and Control Club (BA&CC) را تشکیل دهند و یک مجموعه جدید و استاندارد از قوانین اسنوکر برای اولین بار در سال ۱۹۱۹ تدوین شد.» (ویکیپدیا)
«امکان بازی مساوی با استفاده از re-spotted black بهعنوان شکستدهنده تساوی لغو شد. این قوانین اولیه شبیه قوانین بازی مدرن است، هرچند قوانین مربوط به حداقل امتیاز جریمه بعدها اعمال شد.» (ویکیپدیا)
سایت WST در مقاله تاریخ خود مینویسد: «قوانین اسنوکر که دارای ناسازگاری بود، سرانجام در سال ۱۹۱۹ یکدست شد، سالی که در آن re-spotted black نیز معرفی شد تا اطمینان حاصل شود هر فریم برندهای خواهد داشت.» (WST)
خط زمانی WPBSA نیز تأیید میکند: «۱۹۱۹ — قوانین اسنوکر که دارای ناسازگاری بود، یکدست شد، از جمله معرفی re-spotted black برای اطمینان از اینکه هر فریم برندهای داشته باشد.» (WPBSA)
نخستین بریکهای صد و قهرمانی آماتور
۱۹۱۰ — نخستین بریکهای صد به تام آیکن اسکاتلندی (قهرمان بیلیارد)، سیسیل هارورسون، فیل موریس از تاتنهام و جورج هارگست، مدیر سالن لوکانیا نسبت داده شده است. (WST، WPBSA)
۱۹۱۶ — نخستین مسابقه English Amateur Snooker Championship توسط چارلز ژاک (که با نام «E.A. Jay» ثبتنام کرد) در تاریخ ۲۸ اوت در نمایشگاه Orme & Sons، میدان Soho، لندن برنده شد. (WST، WPBSA)
«نخستین مسابقه قهرمانی آماتور اسنوکر در دوران جنگ جهانی اول برگزار شد و نتیجه در آن زمان بر اساس مجموع امتیازات پس از هفت فریم تعیین میشد — پیشدرآمدی بسیار اولیه به فرمت کوتاهترِ تورهای مدرن اروپا و آسیا.» (WST)
جو دیویس در سال ۱۹۰۱ به دنیا آمد. (WST)
۴دوران جو دیویس و راهاندازی مسابقات جهانی (۱۹۲۷–۱۹۴۶)
نخستین مسابقه جهانی اسنوکر در ۱۹۲۷
«بازیشده در سالهای ۱۹۲۶ و ۱۹۲۷، نخستین مسابقه جهانی اسنوکر — که در آن زمان به نام Professional Championship of Snooker شناخته میشد — توسط جو دیویس برده شد.» (ویکیپدیا)
خط زمانی WPBSA جزئیات میدهد: «۱۹۲۷ — مسابقه World Professional Snooker Championship برای اولین بار در Camkin’s Hall، بیرمنگام برگزار شد. این مسابقه توسط جو دیویس با نتیجه ۲۰–۱۱ در برابر تام دنیس برده شد و جایزه اول £۶ و ۱۰ شیلینگ دریافت کرد.» (WPBSA)
مقاله WST او را چنین توصیف میکند: «جو، در کنار برادر کوچکترش فرد، در ویتول، داربیشایر کمی پس از آغاز قرن به دنیا آمد — پسران یک معدنچی که در Queens Hotel، ویتینگتون مور صاحب میشد که بهطور حیاتی یک میز بیلیارد سایز کامل داشت.» (WST)
«وقتی او با ۱۰ شرکتکننده در فینال ۱۹۲۷ در Camkin’s Hall بیرمنگام، با نتیجه ۲۰–۱۱ در برابر تام دنیس پیروز شد، مردی که با چشم راست نمیتوانست تمرکز کند و بهطور مختلف «سلطان اسنوکر» (Sultan of Snooker) و «امپراتور پات» (Emperor of Pot) نامیده میشد، مبلغ شاهانهای معادل £۶ و ۱۰ شیلینگ به جیب زد.» (WST)
۱۵ قهرمانی متوالی جو دیویس
«جو دیویس، بنیانگذار مسابقات جهانی اسنوکر، ۱۵ قهرمانی پیاپی جهان را از ۱۹۲۷ تا ۱۹۴۶ برده.» (ویکیپدیا)
«مسابقه قهرمانی حرفهای زنان (که اکنون مسابقه قهرمانی جهانی اسنوکر زنان است) در سال ۱۹۳۴ برای بازیکنان برتر زن ایجاد شد.» (ویکیپدیا)
جو دیویس «یک بازیکن حرفهای انگلیسی بیلیارد و اسنوکر بود که بازی را از یک سرگرمی تفریحی به یک فعالیت ورزشی حرفهای ارتقا داد.» (ویکیپدیا)
«او در سال ۱۹۴۶ از مسابقات جهانی بازنشسته شد، در حالی که هر پانزده مسابقه برگزارشده تا آن زمان را برده بود.» (ویکیپدیا)
«سیدنی اسمیت، پسر دیگری از مرکز اسنوکر داربیشایر در آن دوران، به اولین کسی تبدیل شد که در Daily Mail Gold Cup در ۱۹۳۹ یک پاکسازی کامل (۱۳۶) انجام داد.» (WST)
فینال مسابقات جهانی پس از جنگ جهانی دوم بین جو و استرالیایی هوراس لیندروم در Royal Horticultural Hall با حضور جمعیتهای فروختهشده ۱۲۰۰ نفره، دو بار در روز به مدت دو هفته با نتیجه ۷۸–۶۷ به نفع انگلیسی برگزار شد و «نقطه اوج منجر به افولی تقریباً اجتنابناپذیر را نمایاند.» (WST)
نخستین ۱۴۷ رسمی جو دیویس
«در ۲۲ ژانویه ۱۹۵۵ جو، که به «پدربزرگ اسنوکر» نیز معروف است، به اولین کسی تبدیل شد که یک بریک حداکثر ۱۴۷ بهطور رسمی در یک مسابقه نمایشی در برابر ویلی اسمیت به ثبت رساند — رویدادی که بهطور مؤثری پرده را بر سالن Leicester Square Hall نیز فرود آورد.» (WST)
«جو، که پیش از این حداقل دو کتاب آموزشی تولید کرده بود، در سال ۱۹۵۶ کتاب قطعی «How I Play Snooker» را منتشر کرد — متنی مقدس از دانش فنی که از آن زمان توسط قهرمان ششباره جهان و همنام او استیو دیویس بهعنوان «انجیل» همه بازیکنان توصیف شده است.» (WST)
«تصمیم جو برای بازنشستگی از مسابقات جهانی در ۱۹۴۶ اما ادامه بازی در مسابقات و نمایشها، رویداد برتر بازی را بهشدت تنزل داد، زیرا همه میدانستند بهترین بازیکن در آن نیست. این امر منجر به یک دهه افول پیش از آن شد که ورزش توسط رسانهای نجات یافت که سپیدهدمی نو را نوید میداد.» (WST)
در طول کل دوران حرفهایاش، دیویس «هنگام بازی در شرایط مساوی شکستناپذیر باقی ماند، هرچند در مسابقات هندیکپ برخی بازیها را باخت. او تنها در شرایط مساوی توسط برادر کوچکترش فرد دیویس شکست خورد، اما نه تا پس از بازنشستگی از بازی حرفهای.» (ویکیپدیا)
پس از ۱۹۴۶، برادرش فرد دیویس جانشین او شد: «فرد اولین هشت قهرمانی جهان خود را در ۱۹۴۸ برنده شد.» (WST)
۵افول و بحران (دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰)
تحریم سال ۱۹۵۲ و توقف مسابقات
«اسنوکر در دوران پس از جنگ از محبوبیت کاست؛ مسابقات جهانی ۱۹۵۲ تنها با دو بازیکن برگزار شد و با World Professional Match-play Championship جایگزین شد که آن نیز در ۱۹۵۷ متوقف گردید.» (ویکیپدیا)
«در ۱۹۵۲ تحریم توسط بیشتر بازیکنان برتر تنها دو شرکتکننده باقی گذاشت. هوراس لیندروم نیوزلندی کلارک مککوناچی را با نتیجه ۹۴–۴۹ در Houldsworth Hall منچستر شکست داد — مسابقهای که تقریباً توسط هیچکس بهعنوان «فینال جهانی» به رسمیت شناخته نشد، هرچند خانواده لیندروم هنوز اعتراض میکردند که او اولین استرالیایی قهرمان است، زمانی که نیل رابرتسون در ۲۰۱۰ قهرمانی را به دست آورد.» (WST)
«همه اینها در ۱۹۵۷ غیرمحتمل به نظر میرسید، زمانی که آینده خود اسنوکر با کمبود علاقه محکوم به نابودی به نظر میرسید و مسابقات جهانی متوقف شد. این مسابقات توسط رکس ویلیامز در ۱۹۶۴ احیا شد و بهصورت مجموعهای از مسابقات چالشی برگزار شد که هر هفت تای آن توسط جان پولمن برده شد.» (WST)
«فرد اولین هشت قهرمانی جهان خود را در ۱۹۴۸ برد و بیبیسی، که امسال نیز تصاویری از Crucible ارائه میدهد، اولین پخش مستقیم اسنوکر خود را از Leicester Square Hall در ۱۹۵۰ انجام داد.» (WST)
«با توقف مسابقات جهانی در ۱۹۵۳ (پس از تحریم رویداد ۱۹۵۲ توسط حرفهایهای بریتانیایی)، World Professional Match-play Championship به مسابقات جهانی غیررسمی تبدیل شد. فرد دیویس هر سال از ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۶ برنده این مسابقه شد اما در رویداد ۱۹۵۷ شرکت نکرد. جان پولمن در ۱۹۵۷ برنده شد و موفقترین بازیکن دهه ۱۹۶۰ بود، که هفت بار بین آوریل ۱۹۶۴ و مارس ۱۹۶۸ قهرمان جهان شد، در حالی که مسابقات جهانی در فواصل نامنظم بهصورت چالشی برگزار میشد.» (ویکیپدیا)
احیا در ۱۹۶۴ به دست رکس ویلیامز
«یک مسابقه جهانی برای بازیکنان آماتور برتر، که اکنون بهعنوان IBSF World Snooker Championship شناخته میشود، در سال ۱۹۶۳ بنیانگذاری شد، و مسابقات جهانی رسمی در سال ۱۹۶۴ بهصورت چالشی احیا شد.» (ویکیپدیا)
«در اوایل قرن بیستم، اسنوکر عمدتاً در بریتانیا بازی میشد، جایی که تا اوایل دهه ۱۹۶۰ بهعنوان «ورزش آقایان» در نظر گرفته میشد پیش از آنکه بهعنوان سرگرمی ملی محبوبیت یابد و در نهایت به خارج از کشور گسترش یابد.» (ویکیپدیا)
خط زمانی WPBSA: «۱۹۵۰ — اسنوکر برای اولین بار توسط بیبیسی از Leicester Square Hall پخش تلویزیونی شد.» (WPBSA)
خط زمانی WPBSA: «۱۹۶۳ — مسابقه World Amateur Snooker Championship برای اولین بار در کلکته، هند برگزار شد و توسط ولزی گری اوون برنده شد.» (WPBSA)
۶آغاز دوران مدرن اسنوکر (۱۹۶۹ به بعد)
برنامه Pot Black و تلویزیون رنگی
«دوران مدرن اسنوکر در ۱۹۶۹ آغاز شد پس از آنکه پخشکننده بیبیسی سریال تلویزیونی Pot Black را سفارش داد و سپس پوشش روزانه مسابقات جهانی را پخش کرد که برای اولین بار در ۱۹۷۸ پخش تلویزیونی شد.» (ویکیپدیا)
«در پایان ۱۹۶۸، مسابقات جهانی اسنوکر به فرمت حذفی بازگشت با هشت شرکتکننده؛ مسابقه در ۱۹۶۹ با پیروزی جان اسپنسر به پایان رسید.» (ویکیپدیا)
«بیبیسی اولین سرویس تلویزیون رنگی خود را در ژوئیه ۱۹۶۷ راهاندازی کرد؛ در ۱۹۶۹، دیوید اتنبرو، که در آن زمان کنترلکننده BBC2 بود، سریال مسابقات تلویزیونی اسنوکر Pot Black را عمدتاً برای نمایش پتانسیل سرویس جدید تلویزیون رنگی بیبیسی سفارش داد — میز سبز و توپهای چندرنگ فرصت ایدهآلی برای نشان دادن مزایای فناوری جدید پخش فراهم میکرد.» (ویکیپدیا)
«این سریال به موفقیتی در رتبهبندی تبدیل شد و برای مدتی، دومین برنامه محبوب BBC2 پس از Morecambe and Wise بود.» (ویکیپدیا)
«به دلیل این تحولات، سال ۱۹۶۹ بهعنوان آغاز دوران مدرن اسنوکر در نظر گرفته میشود.» (ویکیپدیا)
روایت WST: «در ژوئیه ۱۹۶۹، انسان برای اولین بار روی ماهی قدم گذاشت و در همان ماه، اسنوکر نیز غولپیکر خود را برداشت، که پایهای برای تور حرفهای همانطور که امروز میشناسیم گذاشت. Pot Black یک سریال هفتگی بود که برای نمایش سرویس رنگی جدید بیبیسی طراحی شده بود. کنترلکننده BBC2 دیوید اتنبرو بود… او محتوایی میخواست که بتواند رنگ را تأکید کند. اسنوکر، که مزیت آسان پوشش دادن را نیز داشت، کاملاً مناسب بود.» (WST)
«تد لاو، مدیر سابق Leicester Square Hall لندن، که نظرات زمزمهوار به اسنوکر پخششده توسط بیبیسی سیاهوسفید اضافه کرده بود، فرمت را طراحی کرد و هشت حرفهای دعوت شدند. این سریال یک موفقیت بزرگ بود و بازیکنان به سرعت معروف شدند، که این امر به نوبه خود ظرفیت آنها را برای کسب درآمد از نمایشها افزایش داد.» (WST)
«در ۱۹۶۸، انجمن جهانی بیلیارد و اسنوکر حرفهای (WPBSA) تأسیس شد و سال بعد مسابقات به فرمت حذفی بازگشت. جان اسپنسر در ۱۹۶۹ برنده شد.» (WST)
خط زمانی WPBSA: «۱۹۶۹ — اسنوکر برای اولین بار روی تلویزیون رنگی پخش شد، زمانی که Pot Black توسط دیوید اتنبرو، کنترلکننده وقت BBC2، سفارش داده شد.» (WPBSA)
انتقال مسابقات جهانی به Crucible Theatre در ۱۹۷۷
«مسابقات جهانی اسنوکر در ۱۹۷۷ به تئاتر Crucible در شفیلد منتقل شد، جایی که از آن زمان تاکنون برگزار شده است، و مسابقات جهانی ۱۹۷۸ اولین مسابقهای بود که پوشش تلویزیونی روزانه دریافت کرد.» (ویکیپدیا)
خط زمانی WPBSA: «۱۹۷۷ — مسابقات جهانی برای اولین بار در تئاتر Crucible، شفیلد برگزار شد پس از آنکه توسط کارول واترسون، همسر پروموتور مایک واترسون مناسب شناسایی شد. این مسابقه از آن زمان تاکنون آنجا برگزار شده است.» (WPBSA)
روایت کامل WST: «مایک واترسون… به دنبال خانهای جدید برای مسابقه ۱۹۷۷ بود، ترجیحاً محیطی صمیمی که بتواند مکان دائمی برای رویداد Blue Riband ورزش شود. یک شب همسرش کارول از تماشای یک نمایش در تئاتری در شفیلد بازگشت و فکر کرد ممکن است مناسب باشد.» (WST)
«۱۹۷۸ شاهد افزایش قابلتوجه پوشش بیبیسی از مسابقه بود و با آمار بینندگان فوقالعادهای پاداش گرفت.» (WST)
«پیروزی تری گریفیس بهعنوان یک کلاسیفایر در اولین فصل حرفهایاش، کاتالیزوری برای بسیاری از آماتورها بود تا شانسی در صفوف حرفهای امتحان کنند.» (WST)
مسابقات جهانی ۱۹۸۵ و رکورد بینندگان
«در ۱۹۸۵، حدود ۱۸٫۵ میلیون بیننده تا ساعات اولیه صبح بیدار ماندند تا پایان فینال مسابقات جهانی بین دنیس تیلور و استیو دیویس را تماشا کنند — رکورد بینندگان در بریتانیا برای هر پخشی در BBC Two و برای هر پخشی پس از نیمهشب.» (ویکیپدیا)
«فینال جهانی ۱۹۸۵ به توپ مشکی نهایی آمد. دیویس فرصت داشت آن را بزند اما از دست داد و تیلور آن را زد. ۱۸٫۵ میلیون بیننده هنوز BBC2 را تماشا میکردند — رکوردی که تا امروز برای این کانال و برای هر برنامه بریتانیایی پس از نیمهشب باقی مانده است.» (WST)
«۱۵۰ سال پس از آن روز بارانی در هند، خورشید بر اسنوکر میتابد.» — نتیجهگیری مقاله تاریخ WST (Hector Nunns & David Hendon)
«اسنوکر به سرعت به یک ورزش جریان اصلی در بریتانیا، ایرلند و بسیاری از کشورهای مشترکالمنافع تبدیل شد و از اواخر دهه ۱۹۷۰ بهطور مداوم محبوب باقی مانده است.» (ویکیپدیا)
اسپانسر سیگار و تأثیر ممنوعیت تبلیغات
«برند سیگار Embassy سی سال متوالی از ۱۹۷۶ تا ۲۰۰۵ اسپانسر مسابقات جهانی اسنوکر بود — یکی از طولانیترین قراردادها در اسپانسرشی ورزش بریتانیا.» (ویکیپدیا)
«در اوایل دهه ۲۰۰۰، ممنوعیت تبلیغات دخانیات منجر به کاهش تعداد مسابقات حرفهای شد، که از ۲۲ رویداد در ۱۹۹۹ به ۱۵ در ۲۰۰۳ رسید.» (ویکیپدیا)
«این ورزش با ظهور بازیکنانی مانند دینگ جونهوی و مارکو فو در آسیا محبوبتر شده بود و هنوز پوشش تلویزیونی قابلتوجهی در بریتانیا دریافت میکرد — بیبیسی ۴۰۰ ساعت به اسنوکر در ۲۰۰۷ اختصاص داد، در مقایسه با تنها ۱۴ دقیقه ۴۰ سال پیش از آن.» (ویکیپدیا)
بحران دهه ۲۰۰۰ و احیا به دست Barry Hearn
«با هشدار اینکه ورزش «به بحران نهایی در حال لغزش است»، روزنامه Guardian در ۲۰۱۰ پیشبینی کرد که اسنوکر ظرف ده سال بهعنوان ورزش حرفهای از بین خواهد رفت. در همان سال، پروموتور بری هرن به کنترلنگر در World Snooker Tour دست یافت و متعهد شد بازی حرفهای «مرده» را احیا کند.» (ویکیپدیا)
اسنوکر در حدود ۱۱۰ کشور توسط بیش از ۱۲۰ میلیون نفر بازی میشود و حدود ۵۰۰ میلیون بیننده در سراسر جهان آن را تماشا میکنند. — آمار رسمی World Snooker Tour
«در طول دهه بعد، تعداد مسابقات حرفهای افزایش یافت، با ۴۴ رویداد در فصل ۲۰۱۹–۲۰ برگزار شد.» (ویکیپدیا)
«در طول پاندمی کووید-۱۹، تور حرفهای به رویدادهایی محدود شد که در بریتانیا و ایرلند بازی میشد.» (ویکیپدیا)
«اسنوکر اولین ورزشی بود [پس از کووید-۱۹] در یک محیط کنترلشده «حباب» با Championship League در Milton Keynes بازگشت.» (WST)
داوران برجسته
«لن گنلی، جان استریت و جان ویلیامز در هفده مورد از بیست فینال اول مسابقات جهانی اسنوکر در تئاتر Crucible داوری کردند. از سال ۲۰۰۰، داوران غیربریتانیایی و زن برجستهتر شدهاند؛ داور هلندی جان ورهاس در ۲۰۰۳ به اولین غیربریتانیایی تبدیل شد که در فینال مسابقات جهانی داوری کرد، در حالی که مایکلا تاب در ۲۰۰۹ به اولین زنی تبدیل شد که این کار را انجام داد.» (ویکیپدیا)
«تاب تنها داور زن در تور حرفهای بود زمانی که در ۲۰۰۲ به آن پیوست، اما اکنون مسابقات بهطور معمول دارای داوران زن مانند دسیسلاوا بوزیلووا، مایکه کسلر و تاتیانا وولاستون است.» (ویکیپدیا)
۷بازیکنان غالب در هر دهه
«برجستهترین بازیکنان دوران مدرن ری ریردون (دهه ۱۹۷۰)، استیو دیویس (دهه ۱۹۸۰) و استفن هندری (دهه ۱۹۹۰) هستند که هر کدام حداقل شش قهرمانی جهان بردهاند. از سال ۲۰۰۰، رانی اوسالیوان هفت بار قهرمان جهان شده است که اخیرترین آن در ۲۰۲۲ بوده است.» (ویکیپدیا)
دهه ۱۹۷۰ — ری ریردون
«ری ریردون نیروی غالب دهه ۱۹۷۰ بود که شش قهرمانی جهان (در ۱۹۷۰، ۱۹۷۳–۱۹۷۶ و ۱۹۷۸) را برنده شد.» (ویکیپدیا)
WST او را «یک معدنچی و پلیس سابق» توصیف میکند که «دهه ۱۹۷۰ را تسلط کرد و شش قهرمانی جهان برد.» (WST)
جان اسپنسر سه بار قهرمان جهان شد (در ۱۹۶۹، ۱۹۷۱ و ۱۹۷۷). (ویکیپدیا)
الکس هیگینز در ۱۹۷۲ در اولین تلاش خود قهرمان جهان شد و جایزه اول ۴۸۰ پوندی را به جیب زد. (WST)
دهه ۱۹۸۰ — استیو دیویس
«استیو دیویس (بدون نسبت به جو یا فرد) اولین قهرمانی جهان خود را در ۱۹۸۱ برنده شد و به یازدهمین قهرمان جهان از ۱۹۲۷ تبدیل شد. او در مجموع شش قهرمانی جهان (در ۱۹۸۱، ۱۹۸۳، ۱۹۸۴ و ۱۹۸۷–۱۹۸۹) را برد و در پربینندهترین مسابقه اسنوکر، فینال مسابقات جهانی ۱۹۸۵، که از دست داد و دنیس تیلور برنده شد، رقابت کرد.» (ویکیپدیا)
«اولین موفقیت بزرگ دیویس در UK Championship ۱۹۸۰ آمد و فصل را با بردن قهرمانی جهان به پایان رساند… شش تاج UK Championship را کسب کرد و هفت سال بهعنوان شماره یک جهان باقی ماند.» (WST)
سایر قهرمانان دهه ۱۹۸۰: کلیف توربرن (۱۹۸۰، کانادایی، اولین قهرمان جهان غیربریتانیایی)، الکس هیگینز (۱۹۸۲)، جو جانسون (۱۹۸۶). (WST)
دهه ۱۹۹۰ — استفن هندری
«استفن هندری در ۱۹۹۰، در سن ۲۱ سال و ۱۰۶ روز، به جوانترین بازیکنی که تا به حال قهرمانی جهان را به دست آورده، تبدیل شد. او در طول دهه ۱۹۹۰ ورزش را تسلط کرد و هفت بار قهرمان جهان شد (در ۱۹۹۰، ۱۹۹۲–۱۹۹۶ و ۱۹۹۹).» (ویکیپدیا)
سایر قهرمانان دهه ۱۹۹۰: جان پاروت و جان هیگینز (۱۹۹۸). (WST)
از ۲۰۰۰ به بعد — رانی اوسالیوان
«رانی اوسالیوان از ۲۰۰۰ به بعد بیشترین قهرمانیها را به دست آورده، که هفت بار قهرمان جهان شده است (در ۲۰۰۱، ۲۰۰۴، ۲۰۰۸، ۲۰۱۲، ۲۰۱۳، ۲۰۲۰ و ۲۰۲۲).» (ویکیپدیا)
«اوسالیوان در ۲۰۲۲ رکورد هفت قهرمانی استفن هندری در دوران مدرن را مساوی کرد.» (WST)
«او در دسامبر ۲۰۲۳ یک رکورد هشتم UK Championship و چند هفته بعد یک رکورد هشتم Masters را برنده شد و تعداد قهرمانیهایش در رویدادهای «تاج سهگانه» را به ۲۳ رساند و وضعیت خود را بهعنوان بهترین تاریخ تأیید کرد.» (WST)
سایر بازیکنان غالب قرن ۲۱
- جان هیگینز — چهار قهرمانی جهان (۱۹۹۸، ۲۰۰۷، ۲۰۰۹، ۲۰۱۱). (ویکیپدیا)
- مارک سلبی — چهار قهرمانی جهان (۲۰۱۴، ۲۰۱۶، ۲۰۱۷، ۲۰۲۱)؛ شماره یک جهان بدون وقفه از ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹. (ویکیپدیا، WST)
- مارک ویلیامز — سه قهرمانی جهان (۲۰۰۰، ۲۰۰۳، ۲۰۱۸)؛ اولین بازیکن چپدست قهرمان جهان. (ویکیپدیا، WST)
- جاد ترامپ — «رکورد شش قهرمانی رنکینگ در فصل ۲۰۱۹/۲۰ را برنده شد.» (WST)
- نیل رابرتسون — قهرمان جهان ۲۰۱۰؛ اولین بازیکنی که ۱۰۰ صدبریک در یک فصل انجام داد (۲۰۱۴). (WST)
۸تجهیزات اسنوکر
فهرست تجهیزات کلی اسنوکر طبق ویکیپدیا شامل این موارد است: «میز اسنوکر، توپهای اسنوکر، چوب اسنوکر، مثلثگذار، گچ، دستاندازها (rests) و تابلو امتیاز.» (ویکیپدیا)
میز اسنوکر
ابعاد استاندارد
«یک میز اسنوکر استاندارد سایز کامل ۱۲ فوت × ۶ فوت (۳۶۵٫۸ سانتیمتر × ۱۸۲٫۹ سانتیمتر) اندازه دارد، با سطح بازی مستطیلی به اندازه ۱۱ فوت و ۸٫۵ اینچ × ۵ فوت و ۱۰ اینچ (۳۵۶٫۹ × ۱۷۷٫۸ سانتیمتر).» (ویکیپدیا)
«ارتفاع میز از کف زمین تا بالای لبههای (cushions) ۲ فوت و ۱۰ اینچ (۸۶٫۴ سانتیمتر) است.» (ویکیپدیا)
«حداقل ابعاد اتاق که فضای کافی در همه طرفها برای چوبزنی راحت فراهم میکند ۲۲ فوت × ۱۶ فوت (۶٫۷ متر × ۴٫۹ متر) است.» (ویکیپدیا)
«سایزهای مختلف میز شامل ۱۰×۵ فوت، ۹×۴٫۵ فوت، ۸×۴ فوت و ۶×۳ فوت است.» (ویکیپدیا)
«در حالی که میزهای پول در بسیاری از میخانهها رایج هستند، اسنوکر معمولاً در محیطهای خصوصی یا در سالنهای عمومی اسنوکر بازی میشود.» (ویکیپدیا)
«یک میز اسنوکر با کیفیت مسابقه تقریباً دوازده فوت طول و شش فوت عرض دارد.» (EBSCO)
«یک میز اسنوکر سایز کامل (۱۲ در ۶ فوت) بزرگتر از میزهای پول است. میزهای استفادهشده توسط حرفهایها در پول آمریکایی ۹ در ۴٫۵ فوت هستند.» (بیبیسی)
Playheemskerk تأکید میکند: «میز مورد نیاز ۳٫۶۵ در ۱٫۸۳ متر با شش جیب است. این میز بهطور قابلتوجهی بزرگتر از یک میز استاندارد پول است و در نتیجه به فضای بیشتری نیاز دارد. حداقل ۵ در ۴ متر فضای آزاد برای بازی راحت انتظار داشته باشید.» (Playheemskerk)
«یک میز اسنوکر یک سطح صاف و مستطیلی است که روی ناحیه بازی پارچه بهطور محکم کشیده شده است. هر ضلع مستطیل توسط لبههای بالا رفته و پوشانده شده محصور شده است. جیبهایی با لبههای گرد در هر گوشه و در مرکز دو لبه بلند قرار دارند.» (EBSCO)
پارچه Baize
«پارچه روی یک میز اسنوکر معمولاً نوعی پارچه پشمی سبز پرزدار بافتهشده محکم است، با پرز جهتدار (nap) که بهطور طولی از انتهای baulk تا انتهای دور نزدیک نقطه توپ مشکی امتداد دارد. پرز بر سرعت و مسیر توپها بسته به جهت ضربه و اینکه آیا اسپین جانبی به توپ داده شده یا خیر، تأثیر میگذارد.» (ویکیپدیا)
بریتانیکا در مدخل بیلیارد توضیح میدهد: «میز مستطیلی بزرگ معمولاً دو برابر طول، عرض است. بستر آن معمولاً از سنگ صیقلخوردهای است که با پارچه پشمی بافتهشده، که گاهی نمد نامیده میشود، پوشیده شده است. لبههای زاویهدار از لاستیک سخت یا لاستیک مصنوعی، که به نام cushions شناخته میشوند، حاشیه داخلی میز را میپوشانند.» (بریتانیکا)
جیبها
«این میز دارای شش جیب است: یکی در هر گوشه و یکی در مرکز هر یک از دو لبه ضلع بلند.» (ویکیپدیا)
توپها
تعداد و رنگها
«یک مجموعه توپ اسنوکر شامل ۲۲ توپ بدون علامت است: ۱۵ قرمز، شش توپ رنگی و یک توپ سفید مادری. رنگها شامل یکی از هر یک از زرد، سبز، قهوهای، آبی، صورتی و مشکی است، هرچند توپهای قهوهای و آبی بخشی از قوانین اولیه نبودند.» (ویکیپدیا)
«هر توپ قطر ۲ و ۱⁄۱۶ اینچ (۵۲٫۵ میلیمتر) دارد.» (ویکیپدیا)
«در آغاز بازی، توپهای قرمز در یک مثلث متساویالاضلاع فشرده رک میشوند و رنگها در نقاط تعیینشدهای روی میز قرار میگیرند. توپ مادری در داخل «D» برای ضربه آغازین قرار میگیرد.» (ویکیپدیا)
«توپهای اسنوکر قطر ۲ و ۱/۱۶ اینچ با تلورانس ۰٫۰۵ میلیمتر دارند. همه آنها وزن برابر دارند.» (EBSCO)
فهرست توپها طبق بیبیسی: توپ سفید (توپ مادری، نباید در جیب بیفتد)، ۱۵ قرمز (هر کدام ۱ امتیاز)، یک زرد (۲)، یک سبز (۳)، یک قهوهای (۴)، یک آبی (۵)، یک صورتی (۶)، مشکی (۷). (بیبیسی)
بریتانیکا مینویسد: «اسنوکر با ۲۲ توپ بازی میشود: یک توپ سفید (توپ مادری)؛ ۱۵ توپ قرمز، هر کدام ۱ امتیاز؛ یک زرد، ۲ امتیاز؛ یک سبز، ۳؛ یک قهوهای، ۴؛ یک آبی، ۵؛ یک صورتی، ۶؛ و یک مشکی، ۷.» (بریتانیکا)
جدول امتیاز توپها
| توپ | امتیاز |
|---|---|
| قرمز (۱۵ عدد) | ۱ امتیاز |
| زرد | ۲ امتیاز |
| سبز | ۳ امتیاز |
| قهوهای | ۴ امتیاز |
| آبی | ۵ امتیاز |
| صورتی | ۶ امتیاز |
| مشکی | ۷ امتیاز |
(منابع: ویکیپدیا، بیبیسی، بریتانیکا، EBSCO، Playheemskerk)
چوب اسنوکر (Cue)
«هر بازیکن یک چوب اسنوکر (cue) دارد، با طولی کمتر از ۳ فوت (۹۱٫۴ سانتیمتر) نیست، که برای زدن توپ مادری استفاده میشود. نوک چوب فقط باید با توپ مادری تماس پیدا کند و هرگز برای زدن مستقیم قرمزها یا رنگیها استفاده نمیشود.» (ویکیپدیا)
«چوبهای اسنوکر عصاهای بلند چوبی، پلاستیکی یا فلزی هستند که به نقطه کوچکی به نام نوک باریک میشوند. نوک چوب اسنوکر از چرم، نمد یا ماده نرم دیگری است. این به بازیکنان اسنوکر کنترل زیادی روی توپی که میزنند میدهد.» (EBSCO)
«چوبهای اسنوکر — معمولاً از چوب ساخته میشوند — اغلب کمی سبکتر از چوبهای پول هستند. چوبها در اندازههای مختلف موجودند، اما حرفهایها در هر دو ورزش معمولاً از چوبهای ۵۶ تا ۵۹ اینچ طول استفاده میکنند.» (بیبیسی)
«شما به چوبهای اسنوکر بلندتر از چوبهای معمولی پول نیاز دارید، معمولاً بین ۱۴۵ تا ۱۵۰ سانتیمتر. این چوبها نوک کوچکتری (۹–۱۰ میلیمتر) برای دقت بیشتر دارند.» (Playheemskerk)
بریتانیکا توضیح میدهد: «چوب یک میله باریکشونده از چوب صیقلخورده یا ماده مصنوعی است، با طولی از حدود ۴۰ تا ۶۰ اینچ (۱۰۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر). انتهای کوچک چوب، که توپ با آن زده میشود، با تقویتی پلاستیکی، فایبری یا عاجی مجهز شده که یک نوک چرمی به آن چسبانده شده است. گچ در مکعبهای کوچک بهطور یکنواخت به نوک چوب اعمال میشود و به بازیکنان اجازه میدهد توپ مادری را عمداً خارج از مرکز بزنند تا حرکت چرخشی به آن بدهند که در بریتانیا «side» و در ایالات متحده «English» نامیده میشود.» (بریتانیکا)
لوازم جانبی
«لوازم جانبی اسنوکر شامل موارد زیر است: گچ برای نوک چوب، برای کمک به اعمال اسپین روی توپ مادری؛ انواع دستاندازها مانند قو (swan) یا عنکبوت (spider)، برای بازی ضربههایی که بازی آنها با دست دشوار است؛ افزایندهها برای بلند کردن چوب؛ یک مثلثگذار (triangle) برای رک کردن قرمزها؛ و یک تابلو امتیاز (scoreboard)، که معمولاً به دیواری نزدیک میز اسنوکر متصل است. یک تابلوی امتیاز سنتی اسنوکر شبیه یک چرتکه (abacus) است و امتیازات هر بازیکن برای فریم فعلی را در واحدها و بیستتاییها، و همچنین امتیازات فریم را ثبت میکند. یک مهره امتیازدهی ساده گاهی استفاده میشود که به آن «scoring string» یا «scoring wire» میگویند.» (ویکیپدیا)
«چندین نوع افزاینده چوب و دستانداز ممکن است توسط بازیکنانی که با ضربههای دشوار یا دورازدسترس مواجه میشوند استفاده شود.» (EBSCO)
فهرست لوازم جانبی Playheemskerk: مثلث برای چیدمان توپهای قرمز، قفسه برای ذخیره انتخاب، گچ برای چسبندگی بهتر چوب، برس برای نگهداری پارچه میز، افزایندهها برای ضربات دشوار. (Playheemskerk)
«یک میز اسنوکر حرفهای با سطح بازی سنگی (slate) اطمینان از حرکت بهینه توپ و دوام را فراهم میکند، بهویژه در محیطهای تجاری که بازی شدید است.» (Playheemskerk)
۹قوانین اسنوکر
هدف بازی
مفهوم Frame
«یک فریم (frame) منفرد اسنوکر توسط بازیکنی برده میشود که بیشترین امتیاز را کسب کرده باشد.» (ویکیپدیا)
«وقتی آخرین توپ در جیب بیفتد، بازیکنی که بیشترین امتیاز را جمع کرده، فریم را میبرد.» (ویکیپدیا)
«یک بازی اسنوکر «فریم» نامیده میشود، و یک مسابقه اسنوکر عموماً شامل تعداد از پیش تعیینشدهای از فریمها است. بیشتر مسابقات در تورنمنتهای حرفهای فعلی بهصورت بهترین از ۷، ۹ یا ۱۱ فریم بازی میشوند، با فینالهایی که معمولاً بهترین از ۱۷ یا ۱۹ فریم هستند. مسابقات جهانی از فرمت طولانیتری استفاده میکنند، با مسابقاتی از بهترین از ۱۹ فریم در دور اول تا بهترین از ۳۵ برای فینال، که در چهار جلسه بازی در طول دو روز انجام میشود.» (ویکیپدیا)
«برخی فینالهای جهانی اولیه مسابقات بسیار طولانیتری داشتند، مانند مسابقات جهانی ۱۹۴۷، که در بهترین از ۱۴۵ فریم بازی شد.» (ویکیپدیا)
بیبیسی: «هدف بازی استفاده از توپ سفید — توپ مادری — برای انداختن سایر توپها به ترتیب صحیح در جیب است. وقتی آخرین توپ از میز خارج میشود، بازی یا «فریم» تمام میشود و بازیکن با بالاترین امتیاز برنده است.» (بیبیسی)
«یک فریم اصطلاحی است که برای هر بازی منفرد استفاده میشود. در طول مسابقات جهانی، مسابقات به بهترین از ۱۹ فریم (دور اول)، ۲۵ فریم (دور دوم و یکچهارم نهایی)، ۳۳ فریم (نیمهنهایی) و ۳۵ فریم (فینال) تصمیم گرفته میشوند.» (بیبیسی)
«یک خطا روی مشکی نهایی نیز بهطور خودکار فریم را پایان میدهد، در حالی که یک بازیکن ممکن است انتخاب کند فریم را زودتر تسلیم کند اگر خود را از نظر امتیاز خیلی عقب ببیند.» (بیبیسی)
بریتانیکا: «وقتی آخرین توپ از میز خارج میشود، بازی یا «فریم» تمام میشود و بازیکن با بالاترین امتیاز برنده است.» (بریتانیکا)
Playheemskerk: «هدف این است که با انداختن توپها به جیب به ترتیب مشخص، امتیاز بیشتری از حریف به دست آورید.» (Playheemskerk)
«بازی وقتی تمام میشود که همه توپها در جیب بیفتند یا یک بازیکن کنارهگیری کند. بازیکن با بیشترین امتیاز برنده است، مگر اینکه هنوز امتیاز کافی روی میز باشد تا بازیکن عقبافتاده بتواند فاصله را جبران کند.» (Playheemskerk)
مفهوم Match
«یک مسابقه (match) اسنوکر زمانی پایان مییابد که یک بازیکن تعداد از پیش تعیینشدهای از فریمها را ببرد.» (ویکیپدیا)
چیدمان اولیه توپها
«هنگام شروع بازی اسنوکر، توپهای قرمز در یک هرم در یک علامت از پیش تعیینشده در نیمی از میز قرار میگیرند. توپ مشکی پشت مرکز هرم قرار میگیرد. توپ صورتی مستقیماً در جلوی هرم، مماس با توپ بالایی قرار میگیرد. توپ آبی در مرکز میز قرار میگیرد. توپهای زرد، قهوهای و سبز در یک خط در نیمه مقابل میز قرار میگیرند.» (EBSCO)
چیدمان طبق بیبیسی: «همه قرمزها در یک مثلث؛ مشکی — روی نقطه نزدیک انتهای بالایی میز؛ صورتی — مستقیماً بالای بالای مثلث؛ آبی — نقطه مرکزی؛ سبز، قهوهای و زرد — روی نقاطی در امتداد خط baulk، در نقاط چپ، مرکز و راست در D، ناحیه نیمدایرهای مشخصشده.» (بیبیسی)
چیدمان طبق بریتانیکا: «همه قرمزها در یک هرم با رأس روی نقطه هرم؛ مشکی روی نقطه بیلیارد نزدیک پای میز؛ صورتی مماس با رأس هرم؛ آبی در نقطه مرکز؛ و سبز، قهوهای و زرد در چپ، مرکز و راست خط مستقیم D، یک ناحیه نیمدایرهای در سر میز.» (بریتانیکا)
Playheemskerk: «توپ زرد در سمت چپ، توپ سبز در سمت راست، توپ قهوهای در وسط، توپ آبی در مرکز، توپ صورتی بین توپهای قرمز و مرکز، و توپ مشکی پشت توپهای قرمز.» (Playheemskerk)
ضربه آغازین (Break-off)
«با شروع با توپ مادری در «D»، اولین بازیکن یک ضربه آغازین (break-off shot) را با زدن توپ مادری با نوک چوب خود، هدفگیری برای زدن هر یک از توپهای قرمز در بسته مثلثی، اجرا میکند.» (ویکیپدیا)
بیبیسی توضیح میدهد: «اولین ضربه (break) شامل بازیکنی است که توپ سفید را از «D» در انتهای دور «baulk» میز به گروه ۱۵ قرمزی که مثلثی بین صورتی و مشکی تشکیل میدهند، میزند.» (بیبیسی)
«مگر اینکه یک قرمز در جیب بیفتد، بازیکن مقابل ضربه بعدی را بازی میکند.» (بیبیسی)
توالی بازی
چرخش قرمز و رنگی
«بازیکنان سپس به نوبت در بازی ضربهها شرکت میکنند، با هدف انداختن یک توپ قرمز در جیب و کسب یک امتیاز.» (ویکیپدیا)
قانون طلایی توالی بازی
همیشه اول باید یک توپ قرمز را بزنید و در جیب بیندازید. سپس یک توپ رنگی برای انداختن انتخاب میکنید. این توپ رنگی به میز بازمیگردد (مگر همه توپهای قرمز رفته باشند). نوبت شما تا زمانی که طبق قوانین توپها را در جیب میاندازید، ادامه مییابد.
«وقتی یک توپ قرمز وارد جیب شد، بازیکن باید یک توپ رنگی (یا «رنگ») را انتخاب و تلاش کند آن را در جیب بیندازد. اگر موفق شود، ارزش رنگ در جیبافتاده به امتیاز بازیکن اضافه میشود و رنگ به نقطه تعیینشده خود روی میز بازگردانده میشود. سپس بازیکن باید یک توپ قرمز دیگر و به دنبال آن یک رنگ دیگر را در جیب بیندازد. فرآیند بهنوبت انداختن قرمزها و رنگها ادامه مییابد تا بازیکن نتواند توپ هدف مورد نظر را در جیب بیندازد یا خطایی انجام دهد — در این نقطه حریف به میز میآید تا نوبت بعدی را شروع کند — یا وقتی هیچ توپ قرمزی در بازی باقی نمانده باشد.» (ویکیپدیا)
«دو توپ قرمز نمیتوانند از ضربات متوالی توسط همان بازیکن در جیب بیفتند، یا جریمه «foul» صدا خواهد شد.» (بیبیسی)
«در اولین ضربه یک نوبت، توپ مادری باید قبل از تماس با هر توپ دیگر با یک توپ قرمز تماس پیدا کند.» (EBSCO)
«اصل ساده این است: همیشه اول باید یک توپ قرمز را بزنید و در جیب بیندازید. سپس، یک توپ رنگی برای انداختن انتخاب میکنید. این توپ رنگی به میز بازمیگردد (مگر همه توپهای قرمز رفته باشند). نوبت شما تا زمانی که طبق قوانین توپها را در جیب میاندازید، ادامه مییابد.» (Playheemskerk)
پایان فریم — پاک کردن رنگها
«بازی تا زمانی ادامه مییابد که همه ۱۵ توپ قرمز در جیب افتاده باشند و فقط شش رنگ و توپ مادری روی میز باقی مانده باشد. رنگها باید بعد از آن به ترتیب صعودی ارزشهایشان، از کمترین به بیشترین در جیب بیفتند، یعنی اول زرد (دو امتیاز)، سپس سبز (سه امتیاز)، قهوهای (چهار امتیاز)، آبی (پنج امتیاز)، صورتی (شش امتیاز) و در نهایت مشکی (هفت امتیاز)؛ در این مرحله از بازی، هر رنگ پس از در جیب افتادن در جیب باقی میماند.» (ویکیپدیا)
«وقتی همه قرمزها در جیب افتادند، بازیکنان تلاش میکنند سایر توپها را به ترتیب عددی صعودی در جیب بیندازند.» (بیبیسی)
«وقتی همه قرمزها در جیب افتادند، بازیکنان تلاش میکنند سایر توپها را به ترتیب عددی در جیب بیندازند.» (بریتانیکا)
«پس از رفتن همه توپهای قرمز، وارد فاز endgame میشوید. حالا باید توپهای رنگی را به ترتیب حذف کنید: اول زرد، سپس سبز، قهوهای، آبی، صورتی و در نهایت مشکی. این توپها به میز بازنمیگردند.» (Playheemskerk)
«در آغاز هر نوبت بازیکن، هدف اول انداختن یک توپ قرمز است، مگر اینکه همه قرمزها از میز رفته باشند یا به بازیکن یک توپ آزاد (free ball) اعطا شده باشد، که به او اجازه میدهد یک توپ شیء دیگر را به جای یک قرمز نامزد کند.» (ویکیپدیا)
بریتانیکا: «اولین ضربه (break) باید ابتدا با یک توپ قرمز تماس پیدا کند. یک بازیکن تا زمانی که نمیتواند توپی را در جیب بیندازد یا خطا کند، شلیک میکند. سپس بازیکن بازی را به حریف واگذار میکند. هنگام بازی روی یک توپ غیر قرمز، بازیکن باید تعیین کند کدام توپ «روی» (هدف) است، هرچند بازیکن نیازی به تعیین جیب مورد نظر برای توپ ندارد. توپهای قرمز در جیب باقی میمانند، چه قانونی بازی شده باشند چه نه، اما سایر توپها تا زمانی که قرمزها روی میز باشند، بلافاصله به نقاط مربوطه بازگردانده میشوند.» (بریتانیکا)
«توپ مادری میتواند مستقیماً با یک توپ شیء تماس پیدا کند یا میتواند قبل از زدن توپ شیء مورد نیاز از یک یا چند cushion بازبیند.» (ویکیپدیا)
اگر توپ مادری در تماس با یک توپ شیء تمام شود، یک «touching ball» صدا میشود؛ بازیکن باید بدون حرکت دادن آن، دور بازی کند. (ویکیپدیا)
امتیازدهی و Break
«امتیاز در اسنوکر از انداختن توپهای شیء به ترتیب صحیح به دست میآید. مجموع امتیازات متوالی (به استثنای خطاها) که یک بازیکن در طول یک مراجعت به میز کسب میکند، بهعنوان «break» شناخته میشود. بهعنوان مثال، یک بازیکن میتواند با انداختن اول یک قرمز و به دنبال آن یک مشکی، سپس یک قرمز دیگر و به دنبال آن یک صورتی، قبل از عدم موفقیت در انداختن قرمز بعدی، یک break از ۱۵ امتیاز به دست آورد. یک break از ۱۰۰ امتیاز یا بیشتر بهعنوان century break نامیده میشود؛ این بریکها در طول دوران حرفهای یک بازیکن ثبت میشوند.» (ویکیپدیا)
«یک بریک حداکثر در اسنوکر (اغلب بهعنوان «۱۴۷» یا «maximum» شناخته میشود) با انداختن همه قرمزها با مشکیها، سپس انداختن هر شش رنگ به ترتیب، به دست میآید و ۱۴۷ امتیاز میدهد.» (ویکیپدیا)
«بازیکنان یک امتیاز برای انداختن یک قرمز به دست میآورند، پس از آن باید یک رنگ برای ضربه بعدی خود نامزد کنند. مشکی هفت امتیاز ارزش دارد و ارزشمندترین رنگ است، پس از آن صورتی (شش)، آبی (پنج)، قهوهای (چهار)، سبز (سه) و زرد (دو) قرار دارند.» (بیبیسی)
«یک break از قرمز-مشکی-قرمز-مشکی-قرمز-مشکی بنابراین ۲۴ امتیاز ارزش خواهد داشت.» (بیبیسی)
«هر توپ قرمز که در جیب میاندازید ۱ امتیاز دارد، به علاوه امتیاز توپ رنگی بعدی که انتخاب میکنید. بهعنوان مثال، اگر یک قرمز و سپس یک مشکی را در جیب بیندازید، ۸ امتیاز (۱+۷) میگیرید.» (Playheemskerk)
«توپهای قرمز هر کدام یک امتیاز ارزش دارند. توپ زرد دو امتیاز، سبز سه، قهوهای چهار، آبی پنج، صورتی شش و مشکی هفت امتیاز دارد.» (EBSCO)
بریتانیکا: «بازیکنان تلاش میکنند اول قرمز و سپس توپهای غیرقرمز را در جیب بیندازند، با یک امتیاز برای هر قرمز و ارزش عددی بقیه.» (بریتانیکا)
قوانین خطا (Foul)
خطاهای رایج
بریتانیکا خطاهای زیر را فهرست میکند: «جریمهها برای خطاها — یعنی نقض قوانین خاص — ارزیابی میشوند، از جمله:
- انداختن توپ مادری در جیب («scratching»)،
- عدم زدن هیچ توپی با توپ مادری،
- باعث شدن توپ مادری ابتدا با توپی که «روی» نیست تماس پیدا کند،
- و انداختن دو توپ (به جز دو قرمز) در یک ضربه.
جریمهها معمولاً شامل از دست دادن تعدادی امتیاز به همه حریفان، از دست دادن هر امتیازی که در ضربه خطا به دست آمده، و از دست دادن نوبت بازی است.» (بریتانیکا)
فهرست خطاهای Playheemskerk:
- «زدن اولین توپ اشتباه. همیشه باید اول توپی که در نوبت است (قرمز یا توپ رنگی صحیح در دنباله) را بزنید.»
- «انداختن توپ مادری در جیب (in-off)»
- «نزدن هیچ توپی با ضربه»
- «زدن توپی از میز بیرون»
- «زدن توپ سفید دو بار در یک ضربه»
- «لمس یک توپ با لباس یا بدن» (Playheemskerk)
«در صورت خطاهای تکراری یا رفتار نامناسب، داور ممکن است جریمههای اضافی، مانند باخت یک فریم، اعمال کند.» (Playheemskerk)
«هل دادن توپ مادری به جیب بهعنوان خطا در نظر گرفته میشود و جریمه در بر دارد.» (EBSCO)
«اگر بازیکن از موقعیت باقیمانده پس از خطا ناراضی باشد، بازیکن بعدی ممکن است حریفی که خطا را مرتکب شده نامزد کند تا از جایی که توپها متوقف شدهاند به بازی ادامه دهد.» (ویکیپدیا)
ویکیپدیا اشاره میکند که نسخههای انگلیسی و آمریکایی بازی تا حدودی متفاوت هستند و طبق قوانین WPBSA و Billiard Congress of America (BCA) تنظیم شدهاند. (بریتانیکا)
امتیاز جریمه
«امتیازات جریمه به یک بازیکن اعطا میشود وقتی حریفش خطا میکند. این میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد، مانند فرستادن توپ مادری به جیب یا عدم زدن توپ شیء.» (ویکیپدیا)
ساختار امتیاز جریمه
خطاها حداقل چهار امتیاز جریمه در بر دارند مگر اینکه یک توپ شیء با ارزش بالاتر در خطا دخالت داشته باشد، تا حداکثر هفت امتیاز جریمه در مورد توپ مشکی. به عنوان مثال: زدن اشتباه مشکی = ۷ امتیاز جریمه به حریف.
«خطاها حداقل چهار امتیاز جریمه در بر دارند مگر اینکه یک توپ شیء با ارزش بالاتر در خطا دخالت داشته باشد، تا حداکثر هفت امتیاز جریمه در مورد توپ مشکی.» (ویکیپدیا)
«وقتی خطایی رخ میدهد، نوبت بازیکن متخلف تمام میشود و داور جریمه را اعلام میکند. همه امتیازات کسبشده در break قبل از خطا به بازیکن اعطا میشود، اما هیچ امتیازی برای توپ در جیبافتاده در طول ضربه خطا داده نمیشود.» (ویکیپدیا)
«اگر بازیکنی خطا کند، به حریف چهار امتیاز اعطا میشود، مگر اینکه خطا هنگام بازی آبی، صورتی یا مشکی رخ داده باشد — یا بازیکن اول یکی از آن ارزشهای بالاتر را زده باشد، یا یکی را به اشتباه در جیب انداخته باشد — که در این صورت خطا به ارزش توپ مورد نظر است.» (بیبیسی)
«تعداد امتیازات جریمه بسته به موقعیت متفاوت است. حداقل ۴ امتیاز جریمه دریافت میکنید، اما اگر توپ مشکی را اشتباه بزنید، مثلاً ۷ امتیاز جریمه است. حریف شما این امتیازات را بهعلاوه دریافت میکند و همچنین میتواند انتخاب کند کدام توپ را بازی کنید یا نوبت خود را بازی کند.» (Playheemskerk)
تعریف اسنوکر در بازی
«عدم زدن توپ شیء یک خطای رایج است که وقتی رخ میدهد که بازیکن از یک «snooker» خارج نمیشود، جایی که بازیکن قبلی توپ مادری را بهگونهای قرار داده که هیچ توپ قانونی نمیتواند مستقیماً در خط مستقیم بدون اینکه بهطور کامل یا جزئی توسط یک توپ غیرقانونی مسدود شود، زده شود.» (ویکیپدیا)
بیبیسی: «در یک مسابقه، اصطلاح «snooker» برای زمانی استفاده میشود که توپ مادری در چنین موقعیتی باشد که بازیکن دید واضحی از توپی که باید بعد آن را هدف بگیرد، ندارد. سپس بازیکن باید مسیری برای توپ مادری در اطراف میز ترسیم کند تا از این موقعیت «snookered» خارج شود.» (بیبیسی)
بریتانیکا: «در طول بازی، وقتی بازیکن نمیتواند توپی را که قوانین به او دستور میدهند بزند (به دلیل انسداد توسط توپ یا توپهای دیگر)، گفته میشود snookered است و نوبتش را از دست میدهد؛ این وضعیت به بازی نام خود را داده است.» (بریتانیکا)
بریتانیکا همچنین: «اصطلاح snooker موقعیتی از توپ مادری را نشان میدهد که در آن بازیکن قادر به زدن توپی که قوانین به او دستور میدهند بازی کند، نیست.» (بریتانیکا)
قانون Free Ball
«اگر پس از خطا، امکان ضربه تمیز به هر دو طرف توپ شیء بهطور مستقیم وجود نداشته باشد، داور ممکن است یک توپ آزاد (free ball) صدا کند، که به بازیکن بعدی اجازه میدهد هر توپ دیگری را به جای توپ شیءای که ممکن است معمولاً بازی کند، نامزد کند.» (ویکیپدیا)
«اگر بازیکنی با وجود همه پانزده قرمز در بازی به او توپ آزاد اعطا شود، میتواند به طور بالقوه break ای بیش از ۱۴۷ بسازد، با بیشترین مقدار ممکن break ۱۵۵، که با نامگذاری توپ آزاد بهعنوان یک قرمز اضافی، سپس انداختن مشکی بهعنوان رنگ اضافی پس از انداختن قرمز توپ آزاد، و به دنبال آن پانزده قرمز با مشکیها و در نهایت رنگها به دست میآید. جیمی کوپ اولین بازیکنی بود که در یک فریم تمرینی در ۲۰۰۵ یک break ۱۵۵ تأییدشده به ثبت رساند.» (ویکیپدیا)
قانون Miss
«اگر داور همچنین یک «miss» صدا کرده باشد — به این معنی که بازیکن متخلف به بهترین تلاش ممکن خود برای زدن توپ شیء دست نزده است — بازیکن بعدی گزینه دارد که توپها را به موقعیتهای اصلی بازگرداند و حریفش را مجبور کند ضربه مورد نظر را دوباره بازی کند.» (ویکیپدیا)
بیبیسی: «داور ممکن است «miss» صدا کند اگر بازیکن توپ صحیح را نزند و قضاوت شود که تلاش کافی برای انجام آن انجام نداده، که معمولاً از موقعیت snookered رخ میدهد. بازیکن دیگر امتیاز خطا را دریافت میکند و گزینه دارد که بازیکن را وادار به بازی مجدد ضربه کند، معمولاً از موقعیت اصلی.» (بیبیسی)
سایر جزئیات داوری و امتیازدهی
«مسابقات حرفهای و آماتور رقابتی توسط داوری اداره میشود که وظیفه اطمینان از رفتار مناسب بازیکنان و تصمیمگیری «در منافع بازی جوانمردانه» را دارد.» (ویکیپدیا)
داور امتیازات را اعلام میکند، خطاها را تعیین میکند، توپهای آزاد اعطا میکند، رنگها را به نقاط خود بازمیگرداند، موقعیت توپها را پس از فراخوانی «miss» بازیابی میکند، و توپها را در صورت درخواست تمیز میکند. (ویکیپدیا)
«یک وظیفه دیگر داور، شناخت و اعلام بنبست (stalemate) است وقتی هیچیک از بازیکنان نتوانند در فریم پیشرفتی داشته باشند. اگر هر دو بازیکن موافقت کنند، توپها به موقعیتهای شروع بازگردانده میشوند (که به آن «re-rack» میگویند) و فریم دوباره شروع میشود.» (ویکیپدیا)
بازیکنان حرفهای معمولاً بازی را بهصورت ورزشی بازی میکنند، خطاهایی که داور متوجه نشده را اعلام میکنند، و برای ضربههای شانسی (که به آن «flukes» گفته میشود) عذرخواهی میکنند. (ویکیپدیا)
۱۰Maximum Break — رکورد ۱۴۷ و بالاتر
تعریف بریک حداکثر ۱۴۷
«یک بریک حداکثر (maximum break) در اسنوکر (اغلب بهعنوان «۱۴۷» یا «maximum» شناخته میشود) با انداختن همه قرمزها با مشکیها، سپس انداختن هر شش رنگ به ترتیب، به دست میآید و ۱۴۷ امتیاز میدهد.» (ویکیپدیا)
آمار کلیدی بریک حداکثر
تا ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶، ۲۴۲ بریک حداکثر تأییدشده در مسابقات حرفهای به ثبت رسیده است. استیو دیویس اولین آنها را در ۱۹۸۲ انجام داد و رانی اوسالیوان با ۱۷ بریک حداکثر رکورددار است.
«تا ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶، ۲۴۲ بریک حداکثر تأییدشده در مسابقات حرفهای به ثبت رسیده است.» (ویکیپدیا)
بیبیسی: «یک بریک حداکثر (۱۴۷) شامل ۱۵ قرمز، ۱۵ مشکی، سپس هر «رنگ» است.» (بیبیسی)
«هرچند روزی نادر بود، اکنون بیش از ۲۰۰ بریک حداکثر در مسابقات حرفهای به ثبت رسیده، با قهرمان ششباره جهان استیو دیویس که اولین آنها را در ۱۹۸۲ انجام داد.» (بیبیسی)
«اوسالیوان رکورد بیشترین بریکهای حداکثر را در مسابقات حرفهای دارد، که ۱۶مین و ۱۷مین خود را در اوت ۲۰۲۵ به ثبت رساند.» (ویکیپدیا)
نخستین ۱۴۷ رسمی و تلویزیونی
۱۹۵۵ — جو دیویس اولین بریک حداکثر ۱۴۷ رسمی جهان را در یک مسابقه نمایشی در برابر ویلی اسمیت در ۲۲ ژانویه ۱۹۵۵ در Leicester Square Hall انجام داد. (WPBSA، WST)
۱۹۸۲ — استیو دیویس در فریم پنجم مسابقهاش در برابر جان اسپنسر در Lada Classic به اولین بازیکنی تبدیل شد که در مسابقات حرفهای یک بریک ۱۴۷ انجام داد (که اولین بریک حداکثر تلویزیونی نیز بود). (WPBSA، WST)
۱۹۸۳ — کلیف توربرن اولین بریک ۱۴۷ در Crucible را انجام داد. (WST)
سریعترین ۱۴۷ — رانی اوسالیوان
۱۹۹۷ — رانی اوسالیوان سریعترین بریک حداکثر ۱۴۷ را در مسابقات حرفهای انجام داد و این موفقیت را تنها در پنج دقیقه و ۲۰ ثانیه در برابر میک پرایس در مسابقات جهانی در شفیلد به ثبت رساند. (WPBSA)
نکته: روایت WST زمان را پنج دقیقه و هشت ثانیه ذکر میکند؛ خط زمانی WPBSA و بیشتر منابع دیگر پنج دقیقه و ۲۰ ثانیه میگویند. (WST در مقابل WPBSA)
۱۹۹۷ — استفن هندری پس از باخت شش فریم پیاپی در فینال Liverpool Victoria Charity Challenge، با یک بریک حداکثر ۱۴۷ رانی اوسالیوان را ۹–۸ شکست داد. (WST)
شکستهای بالاتر از ۱۴۷ — ۱۵۵ و ۱۶۷
«اگر بازیکنی با وجود همه پانزده قرمز در بازی به او توپ آزاد اعطا شود، میتواند به طور بالقوه break ای بیش از ۱۴۷ بسازد، با بیشترین مقدار ممکن break ۱۵۵، که با نامگذاری توپ آزاد بهعنوان یک قرمز اضافی، سپس انداختن مشکی بهعنوان رنگ اضافی پس از انداختن قرمز توپ آزاد، و به دنبال آن پانزده قرمز با مشکیها و در نهایت رنگها به دست میآید. جیمی کوپ اولین بازیکنی بود که در یک فریم تمرینی در ۲۰۰۵ یک break ۱۵۵ تأییدشده به ثبت رساند.» (ویکیپدیا)
۲۰۲۴ — Riyadh Season World Masters of Snooker در عربستان سعودی دارای یک «توپ طلایی (golden ball)» نوآورانه بود که به بازیکنان فرصت میداد یک بریک منحصربهفرد ۱۶۷ بسازند و ۵۰۰،۰۰۰ دلار پاداش ببرند. (WPBSA)
۱۱ساختار حاکمیتی و تور حرفهای
WPBSA — نهاد حاکم جهانی
«نهاد حاکم جهانی برای اسنوکر حرفهای انجمن جهانی بیلیارد و اسنوکر حرفهای (WPBSA) است که در سال ۱۹۶۸ بهعنوان انجمن بازیکنان بیلیارد حرفهای تأسیس شد. WPBSA مالک و ناشر قوانین رسمی اسنوکر است و مسئولیت کلی سیاستگذاری در ورزش حرفهای اسنوکر را بر عهده دارد.» (ویکیپدیا)
«World Snooker Ltd مسئول تور حرفهای است که متعلق به هر دو WPBSA و Matchroom Sport است.» (ویکیپدیا)
خط زمانی WPBSA: «۲۰۱۰ — بازی تحت مهمترین بازسازی خود قرار گرفت زیرا بری هرن رئیس بازوی تجاری ورزش، World Snooker شد و جیسون فرگوسن برای بار دوم به ریاست نهاد حاکم جهانی ورزش، WPBSA بازگشت.» (WPBSA)
«۲۰۲۰ — بازوی تجاری اسنوکر بهعنوان World Snooker Tour (WST) بازراهاندازی شد تا رشد جهانی خود را در طول دهه گذشته منعکس کند.» (WPBSA)
«دبیرخانه WPBSA: C/O Podium, Cambridge House, Henry Street, Bath, BA1 1BT.» (WPBSA)
World Snooker Tour (WST)
«بازیکنان حرفهای اسنوکر در World Snooker Tour رقابت میکنند، که یک مدار از تورنمنتهای رنکینگ جهانی و رویدادهای دعوتی در طول فصل اسنوکر است. بازیکنان در World Snooker Tour عموماً یک «تور کارت دو ساله» برای شرکت در رویدادها دریافت میکنند.» (ویکیپدیا)
«رتبهبندی جهانی فعلی با استفاده از یک سیستم امتیازات دو ساله متحرک تعیین میشود، که در آن امتیازات به بازیکنان بر اساس جایزه مالی کسبشده در تورنمنتهای تعیینشده تخصیص مییابد.» (ویکیپدیا)
«حدود ۱۲۸ مکان در World Snooker Tour هر فصل موجود است.» (ویکیپدیا)
«تا فصل ۲۰۲۴–۲۵، بازیکنان در ۶۴ نفر برتر در فهرست رتبهبندی رسمی تضمین مکانی در تور برای فصل بعد را دارند.» (ویکیپدیا)
«۱۶ بازیکن برتر در فهرست رتبهبندی جهانی، که عموماً بهعنوان «نخبگان» تور اسنوکر حرفهای شناخته میشوند، نیازی به پیشکلاسیفای شدن برای برخی تورنمنتها، مانند Shanghai Masters، Masters و مسابقات جهانی اسنوکر ندارند.» (ویکیپدیا)
«World Snooker Tour اکنون رکورد ۱۹ میلیون پوند جایزه مالی ارزش دارد.» (WST، WST main)
IBSF — نهاد آماتور
«اسنوکر غیرحرفهای (شامل مسابقات جوانان) توسط فدراسیون بینالمللی بیلیارد و اسنوکر (IBSF) اداره میشود. بالاترین سطح مسابقات در ورزش آماتور IBSF World Snooker Championship است.» (ویکیپدیا)
«رویدادهای مختص سنیورها توسط WPBSA تحت World Seniors Tour مدیریت میشود، که بالاترین سطح ورزش سنیورها World Seniors Championship است.» (ویکیپدیا)
«World Disability Billiards and Snooker (WDBS) یک شرکت تابعه WPBSA است که رویدادها و کمکبازی در اسنوکر و سایر ورزشهای چوبوتوپ را برای افراد دارای معلولیت سازماندهی میکند.» (ویکیپدیا)
World Women’s Snooker
«اسنوکر یک ورزش مختلط جنسیتی است که به مردان و زنان فرصتهای برابری برای پیشرفت در همه سطوح بازی میدهد. در حالی که تور حرفهای اصلی برای بازیکنان مرد و زن باز است، یک تور زنان جداگانه نیز توسط World Women’s Snooker (سابقاً World Ladies Billiards and Snooker Association) سازماندهی میشود.» (ویکیپدیا)
«مهمترین تورنمنت در تور زنان مسابقات جهانی اسنوکر زنان است که برنده آن یک تور کارت دو ساله برای تور حرفهای اصلی دریافت میکند.» (ویکیپدیا)
«از زمان راهاندازی در اکتبر ۲۰۱۷، فدراسیون جهانی اسنوکر (WSF) برای افزودن اسنوکر به برنامه المپیک و پارالمپیک فعالیت میکند.» (ویکیپدیا)
«بهعنوان یک ورزش دقت توسط کمیته بینالمللی المپیک طبقهبندی شده، اسنوکر هرگز در المپیک تابستانی رقابت نشده است. در ۲۰۱۵، WPBSA یک پیشنهاد برای گنجاندن اسنوکر در المپیک توکیو ۲۰۲۰ ارائه داد، اما بدون موفقیت… WSF برای گنجاندن اسنوکر در المپیک بریزبن ۲۰۳۲ مبارزه میکند.» (ویکیپدیا)
«اسنوکر از سال ۲۰۰۱ در World Games رقابت شده و بهعنوان یک رویداد در مسابقات آفریقایی ۲۰۱۹ گنجانده شده است.» (ویکیپدیا)
خط زمانی WPBSA: «۱۹۹۸ — کنفدراسیون جهانی ورزشهای بیلیارد در ۵ فوریه شناسایی کامل IOC را دریافت کرد.» (WPBSA)
«۲۰۰۱ — اسنوکر برای اولین بار در International World Games (IWGA) در آکیتا، ژاپن وارد میشود.» (WPBSA)
«۲۰۱۴ — فهرست رتبهبندی جهانی اسنوکر برای اولین بار به سیستمی بر اساس جایزه مالی کسبشده، به جای امتیازات رنکینگ تغییر کرد.» (WPBSA)
«۲۰۲۱ — World Women’s Snooker Tour برای اولین بار به یک مسیر صلاحیت رسمی به WST تبدیل شد.» (WPBSA)
«۲۰۲۲ — اولین Asia-Oceania Q School اسنوکر اعلام شد تا فرصتهای جدیدی برای بااستعدادترین بازیکنان در آن مناطق برای فارغالتحصیلی به تور حرفهای فراهم کند.» (WPBSA)
«پراعتبارترین رویداد آماتور در انگلستان English Amateur Championship است؛ اولین بار در ۱۹۱۶ برگزار شد، که این قدیمیترین مسابقه اسنوکر است که هنوز در جهان بازی میشود.» (ویکیپدیا)
«۲۰۱۳ — WPBSA برای اولین بار یک آکادمی در چین افتتاح کرد، آکادمی پکن با همکاری CBSA و Rigour.» (WPBSA)
۱۲مسابقات مهم و Triple Crown
Triple Crown Series
«مسابقات جهانی، مسابقات بریتانیا و Masters با هم Triple Crown Series را تشکیل میدهند و توسط بسیاری از بازیکنان بهعنوان ارزشمندترین عناوین در نظر گرفته میشوند.» (ویکیپدیا)
سه تاج افتخار اسنوکر
تا ژانویه ۲۰۲۵، تنها یازده بازیکن هر سه رویداد Triple Crown را بردهاند، که اخیرترین آنها جاد ترامپ بود که در مه ۲۰۱۹ این مجموعه را کامل کرد. رانی اوسالیوان با ۲۳ عنوان Triple Crown رکورددار همهزمان است.
«مسابقات جهانی، مسابقات بریتانیا و Masters با هم Triple Crown Series اسنوکر را تشکیل میدهند؛ در میان قدیمیترین مسابقات در تور حرفهای، رویدادهای Triple Crown توسط بسیاری از بازیکنان بهعنوان پراعتبارترین موارد ارزشگذاری میشوند. تا ژانویه ۲۰۲۵، تنها یازده بازیکن هر سه رویداد را بردهاند، که اخیرترین آنها جاد ترامپ بود که Triple Crown را در مه ۲۰۱۹ کامل کرد.» (ویکیپدیا)
مسابقات جهانی اسنوکر (World Snooker Championship)
«قدیمیترین مسابقه فعلی اسنوکر حرفهای مسابقات جهانی اسنوکر است، که بهعنوان رویداد سالانه در بیشتر سالها از ۱۹۲۷ برگزار شده است.» (ویکیپدیا)
«میزبان در تئاتر Crucible در شفیلد از ۱۹۷۷، این مسابقه توسط شرکت دخانیات Embassy از ۱۹۷۶ تا ۲۰۰۵ اسپانسر شد و از آن پس به دلیل معرفی ممنوعیت اتحادیه اروپا در تبلیغات دخانیات، توسط شرکتهای مختلف شرطبندی اسپانسر شده است.» (ویکیپدیا)
«مسابقات جهانی پرارزشترین عنوان در اسنوکر حرفهای است، از نظر پاداش مالی (مسابقه از ۲۰۱۹ جایزه ۵۰۰،۰۰۰ پوندی برنده را داشته است)، امتیازات رنکینگ و اعتبار.» (ویکیپدیا)
بیبیسی: «مسابقات جهانی اسنوکر از ۲۰ آوریل تا ۶ مه در تئاتر Crucible شفیلد برگزار میشود و در BBC iPlayer، Red Button، BBC Sport app و وبسایت در دسترس است.» (بیبیسی)
مسابقات بریتانیا (UK Championship)
«UK Championship، که از ۱۹۷۷ بهصورت سالانه برگزار میشود، دومین مسابقه رنکینگ مهم پس از مسابقات جهانی در نظر گرفته میشود.» (ویکیپدیا)
مسترز (The Masters)
۱۹۷۵ — Masters برای اولین بار در West Centre Hotel لندن برگزار شد، با پیروزی ۹–۸ جان اسپنسر در برابر ری ریردون در فینال. (WPBSA)
Masters یک مسابقه سالانه غیررنکینگ است. (ویکیپدیا)
پخش تلویزیونی
«رویدادهای Triple Crown در بریتانیا توسط بیبیسی پخش تلویزیونی میشوند، در حالی که بیشتر تورنمنتهای دیگر در سراسر اروپا از شبکه Eurosport، یا ITV Sport، و همچنین بسیاری از پخشکنندگان دیگر در سطح بینالمللی پخش میشوند.» (ویکیپدیا)
«Eurosport، که سالها بهطور پراکنده اسنوکر نشان میداد، قراردادی برای پخش هر رویداد بزرگ امضا کرد و این ورزش را به بینندگانی در ۶۱ کشور آورد.» (WST)
سایر مسابقات و تاریخچه رویدادها
- ۱۹۷۶ — فهرست رتبهبندی جهانی معرفی شد، بر اساس نتایج سه مسابقه قبلی مسابقات جهانی. (WPBSA)
- ۱۹۸۰ — کلیف توربرن (کانادا) به اولین بازیکن خارج از بریتانیا تبدیل شد که مسابقات جهانی اسنوکر را برد، و الکس هیگینز را ۱۸–۱۶ شکست داد. (WPBSA)
- ۱۹۸۸ — جیمی وایت استیو دیویس را در Canadian Masters شکست داد — اولین رویداد رنکینگ اسنوکر که خارج از بریتانیا برگزار شد. (WPBSA، WST)
- ۱۹۸۹ — Hong Kong Open به اولین رویداد رنکینگ تبدیل شد که در آسیا برگزار شد. (WST)
- ۲۰۱۸ — China Open به دومین رویداد رنکینگ ثروتمند اسنوکر تبدیل شد، با مجموع جایزه مالی بیش از ۱ میلیون پوند برای اولین بار. (WPBSA)
- ۲۰۲۴ — نخستین Riyadh Season World Masters of Snooker در عربستان سعودی با نوآوری توپ طلایی برگزار شد (با بریک ۱۶۷، پاداش ۵۰۰،۰۰۰ دلاری). (WPBSA)
سایر مسابقات قابل ذکر: Premier League Snooker (با زمان ضربه، ۱۹۸۷–۲۰۱۲، ۲۵ ثانیه برای هر ضربه، پنج تایماوت در هر مسابقه)، Champion of Champions (بازتأسیس ۲۰۱۳)، Players Series، Players Tour Championship، Challenge Tour، Q School، Q Tour، World Seniors Tour، World Women’s Snooker Tour، World Disability Snooker Championship. (ویکیپدیا، WST main)
«در فصل ۲۰۲۳/۲۰۲۴، بیستوشش تورنمنت کامل رنکینگ اسنوکر در سراسر جهان برگزار شد. این شامل مسابقات جهانی اسنوکر، مسابقات اسنوکر مسترز عربستان سعودی، British Open، و انواع رویدادهای تور اروپا و آسیا بود. مجموع جایزه مالی این تورنمنتها بیش از سیزده میلیون یورو بود.» (EBSCO)
«مسابقات بزرگ، مانند Masters Tournament و World Grand Prix، سالانه صدها میلیون بیننده جذب میکنند و جایزه مالی قابل توجهی ارائه میدهند.» (EBSCO)
صفحه اصلی WST رویدادهای فعلی/آینده شامل: BetVictor Championship League Snooker 2026، Wuhan Open Qualifiers، China Event Qualifiers، Unibet British Open Qualifiers، World Disability Snooker Championship 2026. (WST main)
«عربستان سعودی یک مرز جدید برای این ورزش است، با یک قرارداد تاریخی ۱۰ ساله برای یک رویداد رنکینگ بزرگ در پادشاهی در ۲۰۲۴ امضا شد.» (WST)
«رکوردهای بیشماری شکسته شدهاند، از جمله تماشاچی زنده بیش از ۹،۰۰۰ نفر برای فینال Hong Kong Masters 2022. در ۲۰۲۵، World Grand Prix برای اولین بار در هنگ کنگ برگزار شد.» (WST)
«مارک سلبی در ۲۰۰۳ یک جاروی تمیز از سه عنوان اصلی آن فصل را تکمیل کرد (فقط دیویس و هندری قبلاً این موفقیت را کسب کرده بودند).» (WST)
رتبهبندی کنونی (اواسط ۲۰۲۶، Johnstone’s Paint World Rankings)
| رتبه | بازیکن | جایزه مالی |
|---|---|---|
| ۱ | جاد ترامپ (Judd Trump) | £۱،۶۵۵،۵۵۰ |
| ۲ | نیل رابرتسون (Neil Robertson) | £۱،۲۱۰،۵۵۰ |
| ۳ | ژائو شینتونگ (Zhao Xintong) | £۱،۱۷۶،۵۵۰ |
| ۴ | وو ییزه (Wu Yize) | £۱،۱۲۰،۹۰۰ |
| ۵ | جان هیگینز (John Higgins) | £۹۶۸،۳۵۰ |
| ۶ | شان مورفی (Shaun Murphy) | £۹۵۶،۸۰۰ |
| ۷ | مارک ویلیامز (Mark Williams) | £۹۰۳،۴۰۰ |
(منبع: WST main)
۱۳بزرگان تاریخ اسنوکر
جو دیویس (۱۹۰۱–۱۹۷۸) — پدر اسنوکر
«بنیانگذار مسابقات جهانی اسنوکر؛ ۱۵ قهرمانی پیاپی جهان را از ۱۹۲۷ تا ۱۹۴۶ برده.» (ویکیپدیا)
«در ویتول، داربیشایر به دنیا آمد؛ پسر یک معدنچی که صاحب میخانه شده بود.» (WST)
«لقبها: «سلطان اسنوکر» (Sultan of Snooker)، «امپراتور پات» (Emperor of Pot)، «پدربزرگ اسنوکر».» (WST)
«او تنها در شرایط مساوی توسط برادر کوچکترش فرد دیویس شکست خورد، اما نه تا پس از بازنشستگی از بازی حرفهای.» (ویکیپدیا)
«اولین قهرمانی جهان را در ۱۹۲۷ در Camkin’s Hall بیرمنگام برد، تام دنیس را ۲۰–۱۱ شکست داد و £۶ و ۱۰ شیلینگ گرفت.» (WPBSA)
«اولین بریک حداکثر ۱۴۷ رسمی را در ۲۲ ژانویه ۱۹۵۵ انجام داد.» (WST، WPBSA)
«کتاب قطعی آموزشی «How I Play Snooker» را در ۱۹۵۶ منتشر کرد.» (WST)
فرد دیویس
«برادر کوچکتر جو دیویس؛ هشت قهرمانی جهان، اولین بار در ۱۹۴۸.» (WST)
«قهرمان World Professional Match-play Championship را هر سال از ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۶ برده شد.» (ویکیپدیا)
«فینال جهانی ۱۹۴۷ را به والتر دونالدسون باخت؛ چهار فینال جهانی بعدی را با دونالدسون رقابت کرد و سه مورد از چهار مورد را برد.» (ویکیپدیا)
جان پولمن
«در ۱۹۵۷ برنده شد و موفقترین بازیکن دهه ۱۹۶۰ بود، که هفت بار بین آوریل ۱۹۶۴ و مارس ۱۹۶۸ قهرمان جهان شد، در حالی که مسابقات جهانی در فواصل نامنظم بهصورت چالشی برگزار میشد.» (ویکیپدیا)
«همه هفت مسابقه چالشی از ۱۹۶۴ توسط جان پولمن برده شد.» (WST)
ری ریردون
«نیروی غالب دهه ۱۹۷۰، شش قهرمانی جهان (در ۱۹۷۰، ۱۹۷۳–۱۹۷۶ و ۱۹۷۸).» (ویکیپدیا)
«یک معدنچی و پلیس سابق.» (WST)
«فینال Masters ۱۹۷۵ را ۸–۹ به جان اسپنسر باخت.» (WPBSA)
جان اسپنسر
«سه بار قهرمان جهان (در ۱۹۶۹، ۱۹۷۱ و ۱۹۷۷).» (ویکیپدیا)
«اولین Masters را در ۱۹۷۵ برده شد.» (WPBSA)
الکس هیگینز — «توفند» (Hurricane)
«اهل ایرلند شمالی، در اولین تلاش خود در ۱۹۷۲ قهرمان جهان شد، جایزه اول ۴۸۰ پوندی را به جیب زد.» (WST)
«قهرمانی جهانی دوم احساسی را در ۱۹۸۲ برنده شد، در حالی که در لحظات پس از پیروزی ۱۸–۱۵ در برابر ریردون، همسر و دختر خردسالش را به صحنه Crucible فراخواند.» (WST)
«شورشی که وجودش بهنظر میرسید سرنوشتش به چالش کشیدن تشکیلات در داخل و بیرون میز باشد.» (WST)
«مهارتهای سریع او در باشگاه Jampot در بلفاست پرورش یافته بود.» (WST)
کلیف توربرن (کانادا)
«۱۹۸۰ — کلیف توربرن کانادایی به اولین بازیکن خارج از بریتانیا تبدیل شد که مسابقات جهانی اسنوکر را برد، الکس هیگینز را ۱۸–۱۶ شکست داد.» (WPBSA)
«اولین بریک ۱۴۷ در Crucible را در ۱۹۸۳ انجام داد.» (WST)
استیو دیویس
«استیو دیویس (بدون نسبت به جو یا فرد) اولین قهرمانی جهان خود را در ۱۹۸۱ برنده شد و به یازدهمین قهرمان جهان از ۱۹۲۷ تبدیل شد. او در مجموع شش قهرمانی جهان (در ۱۹۸۱، ۱۹۸۳، ۱۹۸۴ و ۱۹۸۷–۱۹۸۹) را برد.» (ویکیپدیا)
«از پلامستد؛ زیر نظر پدرش بیل آموزش دید؛ توسط بری هرن مدیریت میشد.» (WST)
«شش تاج UK Championship را کسب کرد و هفت سال بهعنوان شماره یک جهان باقی ماند.» (WST)
«اولین بریک حداکثر تلویزیونی را در Lada Classic ۱۹۸۲ انجام داد.» (WST، WPBSA)
«فینال جهانی معروف ۱۹۸۵ را پس از پیشتبری ۸–۰ به دنیس تیلور باخت.» (WST)
«در ۱۹۸۹، جان پاروت را ۱۸–۳ خرد کرد و ششمین قهرمانی جهان را برد.» (WST)
«در حال حاضر بههمراه کمدین مارک واتسون پادکست Snooker Club را میسازد.» (WST main)
دنیس تیلور
«معروفترین مسابقه تاریخ اسنوکر را برد — فینال مسابقات جهانی ۱۹۸۵ در برابر استیو دیویس ۱۸–۱۷ روی مشکی نهایی، که توسط ۱۸٫۵ میلیون بیننده تماشا شد.» (ویکیپدیا، WST)
«اهل ایرلند شمالی که عینکهای بزرگ «وارونه» میزد.» (WST)
جیمی وایت — «گردباد» (The Whirlwind)
«در ۱۸ سالگی عنوان قهرمانی آماتور جهان را برد.» (WST)
«Canadian Masters ۱۹۸۸ را برد (اولین رویداد رنکینگ خارج از بریتانیا)، استیو دیویس را شکست داد.» (WPBSA)
«در چهار فینال جهانی (۱۹۹۰، ۱۹۹۲، ۱۹۹۳، ۱۹۹۴) در برابر استفن هندری بازی کرد و همه چهار مورد را باخت.» (WST)
«قهرمان مردم.» (WST)
استفن هندری
«در ۱۹۹۰، در سن ۲۱ سال و ۱۰۶ روز، به جوانترین بازیکنی که تا به حال قهرمانی جهان را به دست آورده تبدیل شد.» (ویکیپدیا)
«در South Queensferry، اسکاتلند به دنیا آمد؛ در ۱۶ سال و ۳ ماه حرفهای شد.» (WST)
«هفت بار قهرمان جهان شد (در ۱۹۹۰، ۱۹۹۲–۱۹۹۶ و ۱۹۹۹) — رکوردی در Crucible.» (ویکیپدیا)
«آخرین بازیکن اسنوکر است که جدیترین در نظرسنجی سالانه BBC Sports Personality of the Year حضور داشت و در ۱۹۹۰ تنها پس از پل گسکوین دومین شد.» (WST)
«در ۱۹۹۴ هفت بریک صد در فینال UK Championship انجام داد، کن دوهرتی را ۱۰–۵ در پرستون شکست داد.» (WST)
«در ۲۰۱۲ بازنشسته شد.» (WST)
«در حال حاضر پادکست Snooker Club را میسازد.» (WST main)
«رکورد ۷۷۵ بریک صد او در ۲۰۱۵ توسط رانی اوسالیوان شکسته شد.» (WPBSA)
رانی اوسالیوان — «موشک» (The Rocket)
«از ۲۰۰۰ به بعد بیشترین قهرمانیها را به دست آورده، که هفت بار قهرمان جهان شده است (در ۲۰۰۱، ۲۰۰۴، ۲۰۰۸، ۲۰۱۲، ۲۰۱۳، ۲۰۲۰ و ۲۰۲۲).» (ویکیپدیا)
«عضو «Class of ’92» (در ۱۹۹۲/۹۳ حرفهای شد)؛ ۷۴ از ۷۶ مسابقه کلاسیفای خود را در فصل اول برد.» (WST)
«یک سال بعد، هفتهای پیش از ۱۸ سالگی، هندری را ۱۰–۶ در فینال UK Championship شکست داد و به جوانترین برنده رویداد رنکینگ تبدیل شد.» (WST)
«در مسابقات جهانی ۱۹۹۷ یک بریک ۱۴۷ در زمان رکورد ۵ دقیقه و ۸ ثانیه انجام داد.» (WST)
«از افسردگی رنج میبرد، که توسط محکومیت مادامالعمر پدرش به قتل تحریک شد.» (WST)
«رکورد بیشترین بریکهای حداکثر را در مسابقات حرفهای دارد، که ۱۶مین و ۱۷مین خود را در اوت ۲۰۲۵ به ثبت رساند.» (ویکیپدیا)
«اوسالیوان همچنین رکورد بیشترین عناوین رنکینگ (۴۱) و بیشترین عناوین Triple Crown (۲۳) را در این ورزش دارد.» (ویکیپدیا)
«در ۲۰۱۹، رانی اوسالیوان هزارمین بریک صد دوران حرفهای خود را در صحنههای فوقالعادهای در فینال Players Championship در پرستون انجام داد.» (WST، WPBSA)
«رکورد هشتمین UK Championship در دسامبر ۲۰۲۳ و چند هفته بعد رکورد هشتم Masters را برد و تعداد عناوین «تاج سهگانه» خود را به ۲۳ رساند.» (WST)
«وضعیت او بهعنوان بهترین تاریخ تأیید شد.» (WST)
جان هیگینز
«چهار قهرمانی جهان (در ۱۹۹۸، ۲۰۰۷، ۲۰۰۹ و ۲۰۱۱).» (ویکیپدیا)
«یک بازیکن همهجانبه در مدل استیو دیویس، اولین نفر از سه نفری (Class of ’92) بود که قهرمان جهان شد. پیروزی ۱۹۹۸ او باعث شد سلطه هشتساله هموطنش هندری بهعنوان شماره یک جهان پایان یابد.» (WST)
«سه عنوان رنکینگ را در حالی که هنوز نوجوان بود برد.» (WST)
«سه UK title و دو بار Masters.» (WST)
یکی از تنها چهار بازیکنی که بیش از ۱۰۰۰ بریک صد دوران حرفهای دارد. (ویکیپدیا)
مارک ویلیامز
«سه قهرمانی جهان (در ۲۰۰۰، ۲۰۰۳ و ۲۰۱۸).» (ویکیپدیا)
«اولین بازیکن چپدست قهرمان جهان.» (ویکیپدیا، WST)
«در ۲۰۰۳، رقابت هیجانانگیزی را با کن دوهرتی ۱۸–۱۶ برد و جاروی تمیز سه عنوان اصلی آن فصل را تکمیل کرد… موفقیتی که قبلاً فقط توسط دیویس و هندری انجام شده بود.» (WST)
«سومین قهرمانی جهان را در ۲۰۱۸، ۱۵ سال پس از دومین برد.» (WST)
«در فینال Masters ۱۹۹۸ هندری را ۱۰–۹ روی یک مشکی re-spotted خرد کرد.» (WST)
مارک سلبی
«چهار قهرمانی جهان (در ۲۰۱۴، ۲۰۱۶، ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱).» (ویکیپدیا)
«در ۲۰۱۴ بهعنوان قهرمان جهان شکست درآمد، جایگاه شماره یک جهان را بدون وقفه از ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ اشغال کرد.» (WST)
«تصویر او در حال بازی در مسابقه Masters ۲۰۱۲ در تصویر اصلی مقاله ویکیپدیا نمایش داده شده است.» (ویکیپدیا)
جاد ترامپ
«Triple Crown را در مه ۲۰۱۹ کامل کرد.» (ویکیپدیا)
«تهدیدی برای دوران تسلط جدید، رکورد شش قهرمانی رنکینگ در فصل ۲۰۱۹/۲۰ را برنده شد.» (WST)
«ظرف یک دهه جاد ترامپ [۱۰۰ بریک صد در یک فصل] را دو بار دیگر به دست آورد» (پس از نیل رابرتسون که اولین بار در ۲۰۱۴ انجام داد). (WST)
«در حال حاضر شماره یک جهان (اواسط ۲۰۲۶) با ۱،۶۵۵،۵۵۰ پوند جایزه مالی.» (WST main)
یکی از تنها چهار بازیکنی که بیش از ۱۰۰۰ بریک صد دوران حرفهای دارد. (ویکیپدیا)
نیل رابرتسون (استرالیا)
«قهرمان جهان ۲۰۱۰ — اولین استرالیایی که پس از عنوان مورد مناقشه ۱۹۵۲ هوراس لیندروم قهرمان شد.» (WST)
«در ۲۰۱۴، نیل رابرتسون اولین بازیکنی شد که ۱۰۰ بریک صد در یک فصل انجام داد.» (WST)
«در حال حاضر شماره دو جهان (اواسط ۲۰۲۶) با ۱،۲۱۰،۵۵۰ پوند.» (WST main)
یکی از تنها چهار بازیکنی که بیش از ۱۰۰۰ بریک صد دوران حرفهای دارد. (ویکیپدیا)
سایر بازیکنان مرد قابل ذکر
- تری گریفیس — کلاسیفایری که در اولین فصل حرفهایاش (۱۹۷۹) قهرمان جهان شد. (WST)
- جو جانسون — امید ۱۵۰–۱ پیش از مسابقه که استیو دیویس را در فینال جهانی ۱۹۸۶ شکست داد. (WST)
- جان پاروت — قهرمان جهان ۱۹۹۱؛ در فینال ۱۹۸۹ با نتیجه ۳–۱۸ از استیو دیویس باخت. (WST)
- پیتر ابدون — قهرمان جهان ۲۰۰۲ («پیروزی انتقامی در ۲۰۲۲ پس از باخت در فینال ۱۹۹۶»). (WST)
- شان مورفی — قهرمان جهان ۲۰۰۵ (بهعنوان کلاسیفایر). (WST)
- گریم دات — قهرمان جهان ۲۰۰۶. (WST)
- کن دوهرتی — قهرمان جهان ۱۹۹۷ (هندری را شکست داد). (WST)
- پال هانتر — سه بار قهرمان Masters؛ «در ۲۰۰۶ در سن تنها ۲۷ سالگی بر اثر یک نوع نادر سرطان درگذشت.» (WST، WPBSA)
- دینگ جونهوی (چین) — قهرمان China Open ۲۰۰۵ (استفن هندری را ۹–۵ شکست داد)؛ «۱۱۰ میلیون بیننده روی تلویزیون چینی تماشا کردند و یک شکوفایی مشابه آنچه بریتانیا دو دهه پیش تجربه کرده بود، ایجاد کرد.» (WST، WPBSA)
- مارکو فو (هنگ کنگ). (ویکیپدیا)
- جیمز واتانا (تایلند) — سه عنوان رنکینگ برد. (WST)
- آلن مکمانوس (اسکاتلند). (WST)
- ویلی تورن. (WST)
- کایرن ویلسون — قهرمان جهان (۲۰۲۴). (WST، WST main)
- ژائو شینتونگ — قهرمان جهان؛ در حال حاضر شماره سه جهان. (WST، WST main)
- لوکا برسل (بلژیک) — قهرمان جهان ۲۰۲۳، «اولین بازیکن از اروپای قارهای که در تئاتر Crucible قهرمان جهان شد.» (WPBSA، بیبیسی)
- وو ییزه — در حال حاضر شماره چهار جهان. (WST main)
- هوراس لیندروم (استرالیا) — قهرمان مورد مناقشه ۱۹۵۲. (WST)
- سیدنی اسمیت — اولین پاکسازی کامل (۱۳۶) در Daily Mail Gold Cup ۱۹۳۹. (WST)
- والتر دونالدسون — فرد دیویس را در فینال جهانی ۱۹۴۷ شکست داد. (ویکیپدیا)
- رکس ویلیامز — مسابقات جهانی را در ۱۹۶۴ احیا کرد. (WST)
- گری اوون (ولز) — اولین برنده مسابقه World Amateur Snooker Championship (۱۹۶۳، کلکته). (WPBSA)
- چارلز ژاک (با نام «E.A. Jay» شرکت کرد) — اولین برنده English Amateur Snooker Championship (۱۹۱۶). (WPBSA)
- میک پرایس — حریف زمانی که اوسالیوان سریعترین ۱۴۷ خود را در ۱۹۹۷ انجام داد. (WPBSA)
- جیمی کوپ — اولین بریک ۱۵۵ تأییدشده (فریم تمرینی، ۲۰۰۵). (ویکیپدیا)
- متیو استیونز (ولز) — نایب قهرمان فینال جهانی ۲۰۰۰ در برابر مارک ویلیامز. (WPBSA)
- کرک استیونز (کانادا) — یک ۱۴۷ در Masters (۱۹۸۴) انجام داد. (WST)
بازیکنان زن برجسته
- رین ایوانز — «رکورد دوازده بار قهرمان زنان جهان، از جمله ده پیروزی متوالی از ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۴.» رکورد بالاترین بریک در مسابقات WWS را دارد، که بریک ۱۴۰ را دو بار (در ۲۰۰۸ و ۲۰۱۰) انجام داده است. (ویکیپدیا)
- کلی فیشر — پنج قهرمانی زنان جهان. (ویکیپدیا)
- نگ آن-یی — سه قهرمانی زنان جهان. (ویکیپدیا)
- نوچاروت وونگهاروتای (۲۰۲۲)، سیریپاپورن نوانتاکامجان (۲۰۲۳)، بای یولو (۲۰۲۴) — برندگان اخیر World Women’s Snooker Championship. (ویکیپدیا)
- الیسون فیشر — توسط بریتانیکا بهعنوان شخصیت کلیدی فهرست شده. (بریتانیکا)
- ربکا کنا — بهعنوان قربانی شیوههای تبعیضآمیز کهنه یاد شده. (ویکیپدیا)
«رین ایوانز همچنین در World Snooker Tour شرکت کرده و در پنج مورد در دورهای کلاسیفای مسابقات جهانی اصلی شرکت داشته، که در ۲۰۱۷ به دور دوم رسید.» (ویکیپدیا)
داوران برجسته
- لن گنلی، جان استریت، جان ویلیامز — در ۱۷ مورد از ۲۰ فینال اول مسابقات جهانی اسنوکر در Crucible داوری کردند. (ویکیپدیا)
- جان ورهاس (هلند) — اولین غیربریتانیایی که در فینال مسابقات جهانی داوری کرد (۲۰۰۳). (ویکیپدیا)
- مایکلا تاب — اولین زن که در فینال مسابقات جهانی داوری کرد (۲۰۰۹). (ویکیپدیا)
- دسیسلاوا بوزیلووا، مایکه کسلر، تاتیانا وولاستون — داوران زن در تور. (ویکیپدیا)
۱۴انواع و نسخههای اسنوکر
اسنوکر ششقرمز (Six-red Snooker)
«برخی نسخههای اسنوکر، مانند six-red یا ten-red snooker، تقریباً با قوانین یکسانی با بازی استاندارد اما با توپهای شیء کمتر بازی میشوند، که زمان لازم برای بازی هر فریم را کاهش میدهد.» (ویکیپدیا)
«Six-red World Championship، که سالانه در بانکوک، تایلند برگزار میشود، بین ۲۰۱۲ و ۲۰۲۳ یک رویداد ثابت در World Snooker Tour بود.» (ویکیپدیا)
«یک World Women’s 10-Red Championship سالانه از ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ در لیدز، انگلستان برگزار میشد.» (ویکیپدیا)
Snooker Plus
«Snooker plus» — معرفی شده توسط جو دیویس در ۱۹۵۹ در News of the World Snooker Plus Tournament. شامل دو رنگ اضافی بود: یک توپ نارنجی ۸ امتیازی بین صورتی و آبی، و یک توپ بنفش ۱۰ امتیازی بین قهوهای و آبی، که بریک حداکثر ممکن را به ۲۱۰ افزایش میداد. «محبوبیت کسب نکرد و دیگر بازی نمیشود.» (ویکیپدیا)
Snooker Shoot Out
«Snooker Shoot Out یک تورنمنت اسنوکر متغیر شامل مسابقات تکفریمی برای فرمتی تسریعشده است. اولین بار در ۱۹۹۰ برگزار شد، ایده در ۲۰۱۱ با نسخهای اصلاحشده احیا شد که در فصل ۲۰۱۰–۱۱ به تور حرفهای اضافه شد و در ۲۰۱۷ به رویداد رنکینگ ارتقا یافت.» (ویکیپدیا)
Snooker 900
«Snooker 900 یک متغیر جدیدتر مشابه قوانین shoot-out است، که برای اولین بار در ۲۰۲۲ در رویدادهای غیرحرفهای و حرفهای مانند John Virgo Trophy معرفی شد. هر مسابقه شامل یک فریم منفرد با حداکثر ۹۰۰ ثانیه، یعنی ۱۵ دقیقه است، با قوانین متغیر اضافی متفاوت بسته به مسابقه که برای کاهش تبادلات ایمنی طولانی طراحی شده است.» (ویکیپدیا)
Power Snooker و Tenball
«Power Snooker یک ورزش چوبوتوپ کوتاهمدت بر اساس جنبههایی از اسنوکر و پول بود؛ این بازی برای اولین بار در ۲۰۱۰ و دوباره در ۲۰۱۱ بهصورت رقابتی بازی شد، اما پس از ناکامی در جذب محبوبیت گسترده، فرمت آن متوقف شد. با استفاده از نه توپ قرمز رکشده در یک بسته شکل لوزی در آغاز بازی، مسابقات به یک دوره بازی ثابت ۳۰ دقیقهای محدود میشد.» (ویکیپدیا)
«Tenball یک متغیر اسنوکر بود که بهطور خاص برای برنامه تلویزیونی با همین نام طراحی شد، یک تولید LWT که برای یک فصل در ۱۹۹۵ پخش شد. یک توپ اضافی ۱۰ امتیازی («tenball» زرد و مشکی) بین آبی و صورتی اضافه شد.» (ویکیپدیا)
American Snooker و Sinuca Brasileira
«تنوعات جغرافیایی در ایالات متحده و برزیل وجود دارد.» (ویکیپدیا)
«American snooker یک نسخه آماتوری بازی است که تقریباً بهطور انحصاری در ایالات متحده بازی میشود. با قوانین سادهشده و عموماً روی میزهای کوچکتر، این متغیر به ۱۹۲۵ بازمیگردد.» (ویکیپدیا)
«Sinuca brasileira (یا «اسنوکر برزیلی») یک متغیر اسنوکر است که بهطور انحصاری در برزیل بازی میشود، با قوانینی کاملاً متفاوت از بازی استاندارد و استفاده از تنها یک توپ قرمز به جای پانزده. در آغاز بازی، قرمز منفرد در وسط فاصله بین توپ صورتی و ضلع جانبی قرار میگیرد، و ضربه آغازین نمیتواند برای انداختن قرمز یا قرار دادن حریف در اسنوکر استفاده شود.» (ویکیپدیا)
توپ طلایی در ریاض (Golden Ball)
۲۰۲۴ — Riyadh Season World Masters of Snooker در عربستان سعودی دارای یک «توپ طلایی (golden ball)» نوآورانه بود که به بازیکنان فرصت میداد یک بریک منحصربهفرد ۱۶۷ بسازند و ۵۰۰،۰۰۰ دلار پاداش ببرند. (WPBSA)
۱۵خط زمانی تاریخ اسنوکر
خط زمانی کامل از صفحه تاریخ WPBSA [wpbsa_history]:
- ۱۸۷۵ — اسنوکر توسط ارتش بریتانیا در شهر هندی جوبالپور اختراع شد.
- ۱۹۱۰ — اولین بریکهای صد به تام آیکن اسکاتلندی، سیسیل هارورسون، فیل موریس از تاتنهام و جورج هارگست، مدیر سالن لوکانیا نسبت داده شد.
- ۱۹۱۶ — اولین English Amateur Snooker Championship توسط چارلز ژاک (با نام «E.A. Jay») در ۲۸ اوت در نمایشگاه Orme & Sons، میدان Soho، لندن برنده شد.
- ۱۹۱۹ — قوانین اسنوکر، که دارای ناسازگاری بود، یکدست شد، از جمله معرفی re-spotted black برای اطمینان از اینکه هر فریم برندهای داشته باشد.
- ۱۹۲۷ — مسابقه World Professional Snooker Championship برای اولین بار در Camkin’s Hall، بیرمنگام برگزار شد. توسط جو دیویس با نتیجه ۲۰–۱۱ در برابر تام دنیس برده شد؛ جایزه اول £۶ و ۱۰ شیلینگ.
- ۱۹۴۶ — جو دیویس پس از برد ۱۵ عنوان قهرمانی جهان بدون شکست بازنشسته شد.
- ۱۹۵۰ — اسنوکر برای اولین بار توسط بیبیسی از Leicester Square Hall پخش تلویزیونی شد.
- ۱۹۵۵ — اولین بریک حداکثر ۱۴۷ رسمی جهان توسط جو دیویس انجام شد.
- ۱۹۶۳ — مسابقه World Amateur Snooker Championship برای اولین بار در کلکته، هند برگزار شد و توسط ولزی گری اوون برنده شد.
- ۱۹۶۹ — اسنوکر برای اولین بار روی تلویزیون رنگی پخش شد، زمانی که Pot Black توسط دیوید اتنبرو، کنترلکننده وقت BBC2، سفارش داده شد.
- ۱۹۷۵ — Masters برای اولین بار در West Centre Hotel لندن برگزار شد، با پیروزی ۹–۸ جان اسپنسر در برابر ری ریردون در فینال.
- ۱۹۷۶ — یک فهرست رتبهبندی جهانی برای اولین بار به اسنوکر معرفی شد، ابتدا بر اساس نتایج سه مسابقه قبلی مسابقات جهانی.
- ۱۹۷۷ — مسابقات جهانی برای اولین بار در تئاتر Crucible، شفیلد برگزار شد پس از آنکه توسط کارول واترسون، همسر پروموتور مایک واترسون مناسب شناسایی شد. مسابقه از آن زمان تاکنون آنجا برگزار شده است.
- ۱۹۸۰ — کلیف توربرن کانادایی به اولین بازیکن خارج از بریتانیا تبدیل شد که مسابقات جهانی اسنوکر را برد، الکس هیگینز را ۱۸–۱۶ شکست داد.
- ۱۹۸۱ — استیو دیویس اولین قهرمانی جهان خود را از شش قهرمانی در دهه ۱۹۸۰ برد، زیرا محبوبیت اسنوکر در بریتانیا بهطور بیسابقهای رشد کرد.
- ۱۹۸۲ — استیو دیویس به اولین بازیکنی تبدیل شد که در مسابقات حرفهای یک بریک ۱۴۷ انجام داد در فریم پنجم مسابقهاش در برابر جان اسپنسر در Lada Classic.
- ۱۹۸۵ — دنیس تیلور استیو دیویس را ۱۸–۱۷ روی مشکی نهایی شکست داد، زیرا ۱۸٫۵ میلیون نفر برای تماشای معروفترین مسابقه اسنوکر تنظیم شدند.
- ۱۹۸۸ — جیمی وایت استیو دیویس را در Canadian Masters شکست داد، اولین رویداد رنکینگ اسنوکر که خارج از بریتانیا برگزار شد.
- ۱۹۹۰ — استفن هندری اسکاتلندی به جوانترین بازیکنی تبدیل شد که مسابقات جهانی اسنوکر را برد، جیمی وایت را ۱۸–۱۲ شکست داد.
- ۱۹۹۷ — رانی اوسالیوان سریعترین بریک حداکثر ۱۴۷ را در مسابقات حرفهای انجام داد و این موفقیت را تنها در پنج دقیقه و ۲۰ ثانیه در برابر میک پرایس در مسابقات جهانی در شفیلد به ثبت رساند.
- ۱۹۹۸ — کنفدراسیون جهانی ورزشهای بیلیارد در ۵ فوریه شناسایی کامل IOC را دریافت کرد.
- ۱۹۹۹ — استفن هندری یک رکورد هفتمین عنوان را در تئاتر Crucible برد، و از استیو دیویس و ری ریردون در فهرست همهزمانها جلوتر افتاد.
- ۲۰۰۰ — ولزی مارک ویلیامز به اولین بازیکن چپدست تبدیل شد که مسابقات جهانی اسنوکر را برد، پس از عقبماندن ۷–۱۳ هموطنش متیو استیونز را ۱۸–۱۶ شکست داد.
- ۲۰۰۱ — اسنوکر برای اولین بار در International World Games (IWGA) در آکیتا، ژاپن وارد میشود.
- ۲۰۰۵ — دینگ جونهوی به اولین بازیکن wildcard تبدیل شد که یک رویداد رنکینگ را برد، استفن هندری را ۹–۵ شکست داد تا China Open در پکن را ببرد.
- ۲۰۰۶ — اسنوکر یکی از چهرههای برجسته خود را از دست داد، زیرا قهرمان سهباره Masters پال هانتر در سن تنها ۲۷ سالگی مبارزه با سرطان را باخت.
- ۲۰۱۰ — بازی تحت مهمترین بازسازی خود قرار گرفت زیرا بری هرن رئیس بازوی تجاری ورزش، World Snooker شد و جیسون فرگوسن برای بار دوم به ریاست نهاد حاکم جهانی ورزش، WPBSA بازگشت.
- ۲۰۱۳ — WPBSA برای اولین بار یک آکادمی در چین افتتاح کرد، آکادمی پکن با همکاری CBSA و Rigour.
- ۲۰۱۳ — اسنوکر برای اولین بار به ملت بنیانگذار خود برای نخستین Indian Open در دهلی نو بازگشت. بازیکن خانگی آدیتا مهتا به فینال رسید، هموطنش پانکاج ادوانی را در یکچهارم نهایی شکست داد.
- ۲۰۱۴ — فهرست رتبهبندی جهانی اسنوکر برای اولین بار به سیستمی بر اساس جایزه مالی کسبشده، به جای امتیازات رنکینگ تغییر کرد.
- ۲۰۱۵ — رانی اوسالیوان به برترین سازنده بریک صد همهزمان اسنوکر تبدیل شد، رکورد ۷۷۵ استفن هندری را در Dafabet Masters شکست.
- ۲۰۱۶ — World Snooker به توافقنامههای تجاری راهبردی با بیبیسی، Eurosport و تئاتر Crucible برای تمدید قراردادهای موجود رسید.
- ۲۰۱۷ — مسابقات جهانی ۴۰ سال در تئاتر Crucible، شفیلد را جشن گرفتند.
- ۲۰۱۸ — China Open به دومین رویداد رنکینگ ثروتمند اسنوکر تبدیل شد زیرا مجموع جایزه مالی برای اولین بار بیش از ۱ میلیون پوند شد.
- ۲۰۱۹ — رانی اوسالیوان به اولین بازیکنی تبدیل شد که بیش از ۱،۰۰۰ بریک صد در مسابقات حرفهای در Players Championship انجام داد.
- ۲۰۲۰ — بازوی تجاری اسنوکر بهعنوان World Snooker Tour (WST) بازراهاندازی شد تا رشد جهانی خود را در طول دهه گذشته منعکس کند.
- ۲۰۲۱ — World Women’s Snooker Tour برای اولین بار به یک مسیر صلاحیت رسمی به WST تبدیل شد.
- ۲۰۲۲ — اولین Asia-Oceania Q School اسنوکر اعلام شد تا فرصتهای جدیدی برای بااستعدادترین بازیکنان در آن مناطق برای فارغالتحصیلی به تور حرفهای فراهم کند.
- ۲۰۲۳ — لوکا برسل بلژیکی به اولین بازیکن از اروپای قارهای تبدیل شد که در تئاتر Crucible قهرمان جهان شد.
- ۲۰۲۴ — نخستین Riyadh Season World Masters of Snooker در عربستان سعودی برگزار شد و دارای توپ طلایی نوآورانه بود که به بازیکنان فرصت میداد یک بریک منحصربهفرد ۱۶۷ بسازند و ۵۰۰،۰۰۰ دلار پاداش ببرند.
تاریخچه روایی WST — وقایع کلیدی
مقاله روایی در سایت WST توسط Hector Nunns و David Hendon، تاریخ اسنوکر را با جزئیات توصیف میکند. وقایع کلیدی از این مقاله:
هند، زادگاه اسنوکر
«اولین رویداد رنکینگ جهانی Indian Open در اکتبر ۲۰۱۳ در دهلی نو برگزار شد.» (WST)
«اختراع در ۱۸۷۵ توسط ارتش بریتانیا در شهر هندی جوبالپور (یا جابالپور)، در فاصله حدود ۴۵۰ مایلی جنوب شرقی پایتخت.» (WST)
«حساب کامپتون مککنزی در مجله ‘The Billiard Player’ در ۱۹۳۹ اختراع چمبرلین را تأیید میکند.» (WST)
«چمبرلین اسب خود را «Snooker» در اوتاکاماند نامید.» (WST)
«باشگاه Ooty جایی است که قوانین بازی جدید در سراسر هند و امپراتوری بریتانیا منتشر شد.» (WST)
جو دیویس و حرفهای شدن
«جو دیویس در ۱۹۰۱ در ویتول، داربیشایر به دنیا آمد.» (WST)
«۱۹۲۷ اولین مسابقات جهانی در Camkin’s Hall، بیرمنگام — جو دیویس تام دنیس را ۲۰–۱۱ برای £۶ و ۱۰ شیلینگ شکست داد.» (WST)
«جام نقرهای معروفی که توسط قهرمان امسال در ۵ مه بلند خواهد شد، تغییر نکرده است — به جز چند نام اضافی حکشده در سالهای میانی.» (WST)
«۱۹۳۹ — سیدنی اسمیت اولین پاکسازی کامل (۱۳۶) را در Daily Mail Gold Cup انجام داد.» (WST)
«اولین فینال مسابقات جهانی پس از جنگ جهانی دوم: جو دیویس هوراس لیندروم را ۷۸–۶۷ در Royal Horticultural Hall شکست داد، با جمعیتهای فروختهشده ۱۲۰۰ نفره، دو بار در روز به مدت دو هفته.» (WST)
«۲۲ ژانویه ۱۹۵۵ — جو دیویس اولین بریک حداکثر ۱۴۷ رسمی را در یک مسابقه نمایشی در برابر ویلی اسمیت انجام داد.» (WST)
«۱۹۵۶ — جو دیویس «How I Play Snooker» را منتشر کرد.» (WST)
«۱۹۵۰ — بیبیسی اولین پخش مستقیم اسنوکر خود را از Leicester Square Hall انجام داد.» (WST)
«۱۹۵۲ — تحریم توسط بیشتر بازیکنان برتر تنها دو شرکتکننده باقی گذاشت: هوراس لیندروم کلارک مککوناچی را ۹۴–۴۹ در Houldsworth Hall، منچستر شکست داد.» (WST)
«۱۹۵۷ — مسابقات جهانی به دلیل کمبود علاقه متوقف شد.» (WST)
«۱۹۶۴ — مسابقات جهانی توسط رکس ویلیامز بهصورت مجموعهای از مسابقات چالشی احیا شد؛ همه هفت مورد توسط جان پولمن برده شد.» (WST)
«۱۹۶۸ — انجمن جهانی بیلیارد و اسنوکر حرفهای (WPBSA) تأسیس شد.» (WST)
«۱۹۶۹ — مسابقات به فرمت حذفی بازگشت؛ جان اسپنسر برنده شد.» (WST)
عصر رنگ
«ژوئیه ۱۹۶۹ — Pot Black سریال هفتگی توسط BBC2 راهاندازی شد؛ دیوید اتنبرو کنترلکننده؛ تد لاو فرمت را طراحی کرد.» (WST)
«۱۹۷۲ — الکس هیگینز اولین قهرمانی جهان را در اولین تلاش برد، £۴۸۰ جایزه اول.» (WST)
«۱۹۷۷ — مسابقات جهانی به تئاتر Crucible منتقل شد (مایک واترسون؛ همسرش کارول آن را شناسایی کرد).» (WST)
«۱۹۷۸ — بیبیسی پوشش خود را بهطور قابل توجهی افزایش داد.» (WST)
«۱۹۷۹ — تری گریفیس بهعنوان کلاسیفایر در اولین فصل حرفهایاش پیروز شد.» (WST)
«۱۹۸۰ — استیو دیویس اولین UK Championship خود را برد؛ سپس قهرمان جهان شد؛ کلیف توربرن اولین قهرمان جهان غیربریتانیایی.» (WST)
«۱۹۸۲ — الکس هیگینز دومین قهرمانی جهان را ۱۸–۱۵ در برابر ریردون برد؛ استیو دیویس اولین بریک حداکثر تلویزیونی را در Lada Classic انجام داد.» (WST)
«۱۹۸۳ — کلیف توربرن اولین ۱۴۷ در Crucible را انجام داد.» (WST)
«۱۹۸۴ — جیمی وایت در فینال جهانی ۱۸–۱۶ توسط دیویس پس از پیشتبری ۴–۱۲ شکست خورد.» (WST)
«۱۹۸۵ — فینال جهانی دنیس تیلور در برابر استیو دیویس — ۱۸٫۵ میلیون بیننده روی BBC2.» (WST)
«۱۹۸۶ — جو جانسون، امید ۱۵۰–۱ پیش از مسابقه، دیویس را در فینال جهانی شکست داد.» (WST)
«۱۹۸۷ — اولین عنوان رنکینگ هندری، دنیس تیلور را ۱۰–۷ در Grand Prix شکست داد.» (WST)
«۱۹۸۸ — اولین رویداد رنکینگ خارج از بریتانیا: Canadian Masters (جیمی وایت استیو دیویس را شکست داد).» (WST)
«۱۹۸۹ — Hong Kong Open اولین رویداد رنکینگ در آسیا. استیو دیویس جان پاروت را ۱۸–۳ خرد کرد و ششمین قهرمانی جهان را برد.» (WST)
«فصل ۱۹۸۹–۹۰ — هندری اولین قهرمانی جهان را در ۲۱ سال و ۱۰۶ روز برد (جوانترین تاریخ).» (WST)
«۱۹۹۰ — Asian Open در چین؛ هندری جیمی وایت را ۱۸–۱۲ در فینال جهانی شکست داد.» (WST)
«۱۹۹۱ — WPBSA تصمیم گرفت صفوف حرفهای را به هر کسی که حاضر به پرداخت هزینه ورودی باشد باز کند؛ ناگهان ۷۰۰ حرفهای.» (WST)
«۱۹۹۲ — هندری وایت را ۱۸–۱۴ شکست داد (ده فریم پیاپی)؛ اوسالیوان حرفهای شد، ۷۴ از ۷۶ مسابقه کلاسیفای را برد.» (WST)
«۱۹۹۳ — نیمهنهایی All-Tartan Crucible: هندری در برابر آلن مکمانوس (نوازنده نی آنها را وارد کرد).» (WST)
«۱۹۹۴ — هندری وایت را ۱۸–۱۷ شکست داد (استخوان شکسته در بازو، پاکسازی ۵۸)؛ هندری ۷ بریک صد در فینال UK Championship در برابر کن دوهرتی ۱۰–۵ انجام داد.» (WST)
«۱۹۹۵ — برنامه تلویزیونی Tenball (تولید LWT، یک فصل).» (WST)
«۱۹۹۷ — اوسالیوان بریک ۱۴۷ در زمان رکورد ۵ دقیقه و ۸ ثانیه در مسابقات جهانی؛ کن دوهرتی هندری را در فینال Crucible شکست داد؛ هندری ۱۴۷ را برای برد Liverpool Victoria Charity Challenge در برابر اوسالیوان ۹–۸ انجام داد.» (WST)
«۱۹۹۸ — هیگینز اولین قهرمانی جهان (پایان سلطه ۸ ساله هندری بهعنوان شماره یک جهان)؛ ویلیامز فینال Masters را در برابر هندری ۱۰–۹ روی مشکی re-spotted برد.» (WST)
«۲۰۰۱ — اوسالیوان اولین قهرمانی جهان (در سن ۲۵ سالگی).» (WST)
«۲۰۰۲ — پیروزی انتقامی پیتر ابدون بر هندری در فینال Crucible.» (WST)
«۲۰۰۳ — ویلیامز جاروی تمیز سه عنوان اصلی را تکمیل کرد.» (WST)
«۲۰۰۴ — اوسالیوان دومین قهرمانی جهان.» (WST)
«۲۰۰۵ — China Open: دینگ جونهوی هندری را ۹–۵ شکست داد، ۱۱۰ میلیون بیننده روی تلویزیون چینی؛ شان مورفی بهعنوان کلاسیفایر قهرمان جهان شد.» (WST)
«۲۰۰۶ — گریم دات قهرمان جهان؛ پال هانتر در ۲۷ سالگی بر اثر سرطان درگذشت.» (WST)
«۲۰۰۸ — اوسالیوان سومین قهرمانی جهان.» (WST)
«۲۰۰۹ — رانی اوسالیوان برای نجات اسنوکر از یک چهره «سایمن کاول» خواستار شد؛ هیگینز دومین قهرمانی جهان.» (WST)
«دسامبر ۲۰۰۹ — سر رادنی واکر رأی اعتماد برگزار کرد؛ اعضا ۳۲–۲۴ بر ضد انتخاب مجدد او رأی دادند.» (WST)
«۲۰۱۰ — بری هرن رئیس WPBSA شد (رأی ۳۵–۲۹)؛ Power Snooker اولین بار بهصورت رقابتی بازی شد.» (WST)
«۲۰۱۱ — هیگینز سومین قهرمانی جهان؛ Power Snooker دوباره بازی شد.» (WST)
«۲۰۱۲ — هندری بازنشسته شد؛ اوسالیوان چهارمین قهرمانی جهان، سپس یک سال مرخصی.» (WST)
«۲۰۱۳ — اوسالیوان پنجمین قهرمانی جهان (بازگشت)؛ اولین Indian Open در دهلی نو.» (WST)
«۲۰۱۴ — نیل رابرتسون اولین بازیکنی شد که ۱۰۰ بریک صد در یک فصل انجام داد؛ رنکینگ به سیستم جایزه مالی تغییر کرد؛ مارک سلبی شکست قهرمان جهان.» (WST)
«۲۰۱۵–۲۰۱۹ — مارک سلبی بدون وقفه شماره یک جهان.» (WST)
«۲۰۱۷ — مسابقات جهانی ۴۰ سال در Crucible.» (WST)
«۲۰۱۸ — مارک ویلیامز سومین قهرمانی جهان (۱۵ سال پس از دومین).» (WST)
«۲۰۱۹ — جاد ترامپ رکورد شش قهرمانی رنکینگ در فصل ۲۰۱۹/۲۰ را برنده شد؛ رانی اوسالیوان هزارمین بریک صد دوران حرفهای خود را در فینال Players Championship در پرستون انجام داد.» (WST)
«۲۰۲۰ — اوسالیوان ششمین قهرمانی جهان؛ پاندمی کووید-۱۹، Championship League در Milton Keynes اولین رویداد بازگشته (حباب).» (WST)
«۲۰۲۲ — اوسالیوان هفتمین قهرمانی جهان (رکورد دوران مدرن هندری را مساوی کرد)؛ فینال Hong Kong Masters تماشاچی زنده بیش از ۹،۰۰۰ نفر.» (WST)
«دسامبر ۲۰۲۳ — اوسالیوان رکورد هشتم UK Championship را برد.» (WST)
«اوایل ۲۰۲۴ — اوسالیوان رکورد هشتم Masters را برد و تعداد Triple Crown خود را به ۲۳ رساند.» (WST)
«۲۰۲۳ — لوکا برسل اولین بازیکن از اروپای قارهای شد که قهرمان جهان شد.» (WST)
«۲۰۲۴ — قرارداد ۱۰ ساله برای رویداد رنکینگ بزرگ در عربستان سعودی امضا شد.» (WST)
«۲۰۲۵ — World Grand Prix برای اولین بار در هنگ کنگ برگزار شد؛ جایزه مالی نزدیک به £۲۰ میلیون.» (WST)
«۲۰۰۹/۱۰ — جایزه مالی £۳٫۵ میلیون.» (WST)
نتیجهگیری مقاله تاریخ WST: «۱۵۰ سال پس از آن روز بارانی در هند، خورشید بر اسنوکر میتابد.» (WST)
۱۶اسنوکر امروز — آمار و ارقام
اهمیت فرهنگی
«اسنوکر به سرعت به یک ورزش جریان اصلی در بریتانیا، ایرلند و بسیاری از کشورهای مشترکالمنافع تبدیل شد و از اواخر دهه ۱۹۷۰ بهطور مداوم محبوب باقی مانده است.» (ویکیپدیا)
این ورزش «بهشدت وابسته به تبلیغات دخانیات شد. برند سیگار Embassy سی سال متوالی از ۱۹۷۶ تا ۲۰۰۵ اسپانسر مسابقات جهانی اسنوکر بود، یکی از طولانیترین قراردادها در اسپانسرشی ورزش بریتانیا.» (ویکیپدیا)
«منعکسکننده مناشر آریستوکراتیک بازی، بیشتر تورنمنتها در تور حرفهای هنوز از بازیکنان میخواهند جلیقه و پاپیون بپوشند.» (ویکیپدیا)
«علاقه عموم بریتانیا به اسنوکر تا اواخر دهه ۲۰۰۰ بهطور قابل توجهی کاهش یافت. با هشدار اینکه ورزش «به بحران نهایی در حال لغزش است»، روزنامه Guardian در ۲۰۱۰ پیشبینی کرد که اسنوکر ظرف ده سال بهعنوان ورزش حرفهای از بین خواهد رفت.» (ویکیپدیا)
«در حدود ۱۱۰ کشور توسط بیش از ۱۲۰ میلیون نفر بازی میشود و حدود ۵۰۰ میلیون بیننده در سراسر جهان آن را تماشا میکنند. یکی از سریعترین ورزشهای در حال رشد روی سیاره همچنین برای گنجاندن آینده در بازیهای المپیک در را میکوبد.» (WST)
رسوایی تبانی مسابقات
EBSCO یک مقاله مرتبط را فهرست میکند: «ده بازیکن چینی در رسوایی تبانی مسابقات اسنوکر متهم شدند» (Bloomberg، ۲۰۲۳، توسط De Wei، Low). (EBSCO)
مسائل جنسیتی
«برخی لیگها به باشگاهها اجازه دادهاند بازیکنان زن را از مسابقات مستثنی کنند.» (ویکیپدیا)
یک عضو کمیته لیگ Keighley از باشگاههای فقطمردانه دفاع کرد: «اگر دو تا از این باشگاهها [با سیاستهای فقطمردانه] را از دست بدهیم، چهار تیم را از دست خواهیم داد و نمیتوانیم چهار تیم را از دست بدهیم وگرنه لیگی نخواهیم داشت.» (ویکیپدیا)
یک سخنگوی World Women’s Snooker: «نامید و غیرقابلقبول است که در ۲۰۱۹ بازیکنانی مانند ربکا کنا قربانی شیوههای تبعیضآمیز کهنه شدهاند.» (ویکیپدیا)
«گروه پارلمانی همهحزبی برای اسنوکر گفت: «گروه معتقد است که جلوگیری از بازی در یک باشگاه به دلیل جنسیت، کهنه است.»» (ویکیپدیا)
فرسودگی بازیکنان و انتقادات
«چندین بازیکن، از جمله رانی اوسالیوان، مارک آلن و استیو دیویس، ادعا کردهاند که تورنمنتهای زیادی در فصل وجود دارد، که باعث فرسودگی بازیکنان میشود.» (ویکیپدیا)
«در ۲۰۲۳، استفن ماگوایر از World Snooker Tour و WPBSA انتقاد کرد و ادعا کرد که «بازی درست در مقابل چشمان ما در حال مرگ است».» (ویکیپدیا)
درآمد بازیکنان
«در فصل ۲۰۲۳/۲۰۲۴… مجموع جایزه مالی این تورنمنتها بیش از سیزده میلیون یورو بود.» (EBSCO)
«با افزایش جایزه مالی از £۳٫۵ میلیون در ۲۰۰۹/۱۰ به نزدیک به £۲۰ میلیون در ۲۰۲۵، استانداردها روی میز افزایش یافت.» (WST)
«World Snooker Tour اکنون رکورد £۱۹ میلیون جایزه مالی ارزش دارد.» (WST main)
توپ طلایی ۲۰۲۴ عربستان سعودی: پاداش ۵۰۰،۰۰۰ دلاری برای بریک ۱۶۷. (WPBSA)
جایزه برنده مسابقات جهانی ۲۰۱۹: £۵۰۰،۰۰۰ (از ۲۰۱۹). (ویکیپدیا)
مقایسه اسنوکر و پول
«توپهای اسنوکر کمی کوچکتر از توپهای استفادهشده در پول هستند.» (بیبیسی)
«یک مجموعه برای محبوبترین متغیر پول (اغلب بهنام eight-ball pool شناخته میشود) شامل ۱۶ توپ است: یک سفید، یک مشکی، هفت توپ رنگی (spots)، هفت رنگ راهراه (stripes). هر توپ عددی از ۱–۱۵ دارد، و مشکی ۸ را میگیرد.» (بیبیسی)
«چوبهای اسنوکر — معمولاً از چوب ساخته میشوند — اغلب کمی سبکتر از چوبهای پول هستند.» (بیبیسی)
«یک میز اسنوکر سایز کامل (۱۲ در ۶ فوت) بزرگتر از میزهای استفادهشده در پول است. میزهای استفادهشده توسط حرفهایها در پول آمریکایی ۹ در ۴٫۵ فوت هستند.» (بیبیسی)
«هدف eight-ball pool این است که همه هفت توپ سفت یا هفت توپ راهدار و به دنبال آن مشکی را برای بردن در جیب بیندازید.» (بیبیسی)
گسترش جغرافیایی
«بسیاری از بازیکنان از بریتانیا و ایرلند، مراکز سنتی اسنوکر، هستند، اما محبوبیت آن در چین در ۲۵ سال گذشته بهشدت افزایش یافته و این کشور بسیاری از حرفهایهای برجسته را تولید کرده، در حالی که اروپای قارهای اکنون یک قهرمان جهان در لوکا برسل، بلژیکی که عنوان ۲۰۲۳ را برده، دارد.» (بیبیسی)
این ورزش «عمدتاً بریتانیایی» است و «در آمریکها به مقدار کمی بازی میشود.» (بریتانیکا)
رکوردهای بریک ۱۴۷
تا ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶، ۲۴۲ بریک حداکثر تأییدشده در مسابقات حرفهای. (ویکیپدیا)
بیبیسی اشاره میکند «بیش از ۲۰۰ بریک حداکثر در مسابقات حرفهای به ثبت رسیده» (شمار قدیمیتر، پیش از بهروزرسانی ۲۰۲۶). (بیبیسی)
اوسالیوان رکورد بیشترین بریکهای حداکثر را دارد: ۱۷ (تا اوت ۲۰۲۵). (ویکیپدیا)
اوسالیوان سریعترین ۱۴۷ را انجام داد (۵ دقیقه و ۲۰ ثانیه، مسابقات جهانی ۱۹۹۷ در برابر میک پرایس). (WPBSA)
رکوردهای بریک صد
«یک بریک ۱۰۰ امتیازی یا بیشتر بهعنوان century break نامیده میشود؛ این بریکها در طول دوران حرفهای یک بازیکن ثبت میشوند.» (ویکیپدیا)
اوسالیوان، هیگینز، جاد ترامپ و نیل رابرتسون تنها بازیکنانی هستند که بیش از ۱۰۰۰ بریک صد دوران حرفهای دارند. (ویکیپدیا)
رانی اوسالیوان در ۲۰۱۵ به برترین سازنده بریک صد همهزمان اسنوکر تبدیل شد، رکورد ۷۷۵ استفن هندری را در Dafabet Masters شکست. (WPBSA)
۲۰۱۹ — اوسالیوان به اولین بازیکنی تبدیل شد که بیش از ۱،۰۰۰ بریک صد (در Players Championship) انجام داد. (WPBSA)
۲۰۱۴ — نیل رابرتسون اولین بازیکنی شد که ۱۰۰ بریک صد در یک فصل انجام داد؛ جاد ترامپ همین موفقیت را دو بار دیگر ظرف یک دهه به دست آورد. (WST)
سایر حقایق
«اسنوکر از پیشنهاد المپیک پاریس ۲۰۲۴ پشتیبانی میکند» — WPBSA، ۳۰ نوامبر ۲۰۱۸. (EBSCO bibliography)
صفحه اصلی WST به World Disability Snooker Championship 2026 بهعنوان یک رویداد اخیر اشاره میکند. (WST main)
WST میزبان پادکست Snooker Club است، که توسط «افسانه استفن هندری و کمدین مارک واتسون، بهعلاوه مهمانان ویژه» میزبانی میشود. (WST main)
شرکای اصلی و شرکای تور WST در صفحه اصلی فهرست شدهاند. (WST main)
فینال Hong Kong Masters 2022 دارای تماشاچی زنده بیش از ۹،۰۰۰ نفر بود. (WST)
«اسنوکر اولین ورزشی بود [پس از کووید-۱۹] در یک محیط کنترلشده «حباب» با Championship League در Milton Keynes بازگشت. این بهعنوان نقشه راهی برای فصلی که درهای بسته برگزار شد، استفاده شد.» (WST)
«مسابقات جهانی ۱۹۴۷، که در بهترین از ۱۴۵ فریم بازی شد» — بسیار طولانیتر از فرمتهای مدرن. (ویکیپدیا)
«رانی اوسالیوان، هیگینز، جاد ترامپ و نیل رابرتسون تنها بازیکنانی هستند که بیش از ۱،۰۰۰ بریک صد دوران حرفهای دارند.» (ویکیپدیا)
«اوسالیوان همچنین رکورد بیشترین عناوین رنکینگ (۴۱) و بیشترین عناوین Triple Crown (۲۳) را در این ورزش دارد.» (ویکیپدیا)
صفحه اصلی WST فهرست رتبهبندی فعلی را بهعنوان «Johnstone’s Paint World Rankings» نشان میدهد. (WST main)
تحقیقات آکادمیک مرتبط (فهرستشده در EBSCO)
- «برآورد عملکرد وابسته به سن در مسابقات مقایسهای زوجی: کاربرد در اسنوکر.» — مجله Quantitative Analysis in Sports، ۲۰۲۴، ج. ۲۰، ش. ۲.
- «تأثیر قدرت ذهنی بر پاسخها به بازخورد در اسنوکر: یک بررسی بلادرنگ» — دانشگاه جان مورز لیورپول، مجله Psychology & Psychiatry، ۲۰۲۳.
- «آیا اسنوکر میتواند جایگاه خود را بهعنوان سرگرمی محبوب بریتانیایی بازپس بگیرد؟» — Bloomberg، ۲۰۲۶، توسط Andrew Dickson. (EBSCO)
خلاصه مرجع سریع حقایق کلیدی
| موضوع | حقیقت کلیدی | منبع(منابع) |
|---|---|---|
| اختراع | ۱۸۷۵ توسط نویل چمبرلین در جوبالپور، هند | ویکیپدیا، EBSCO، بیبیسی، WST، WPBSA |
| بازیهای ترکیبشده | Black Pool + Pyramids (و احتمالاً Life Pool) | ویکیپدیا، EBSCO، WST |
| واژه «snooker» | اصطلاح عامیانه برای کادر سالاولی در آکادمی نظامی سلطنتی وولویچ | ویکیپدیا، WST |
| اولین قوانین استاندارد | ۱۹۱۹ توسط Billiards Association and Control Club (BA&CC) | ویکیپدیا، WST، WPBSA |
| اولین مسابقات جهانی | ۱۹۲۷ در Camkin’s Hall، بیرمنگام؛ جو دیویس تام دنیس را ۲۰–۱۱ برای £۶ و ۱۰ شیلینگ شکست داد | ویکیپدیا، WST، WPBSA |
| عناوین جهانی جو دیویس | ۱۵ متوالی (۱۹۲۷–۱۹۴۶) | ویکیپدیا، WPBSA |
| آغاز دوران مدرن | ۱۹۶۹ (Pot Black در BBC2، سفارش دیوید اتنبرو) | ویکیپدیا، WST، WPBSA |
| تئاتر Crucible | مسابقات جهانی در ۱۹۷۷ به آنجا منتقل شد (توسط کارول واترسون شناسایی شد) | ویکیپدیا، WST، WPBSA |
| اولین مسابقات جهانی تلویزیونی | ۱۹۷۸ (پوشش تلویزیونی روزانه) | ویکیپدیا |
| معروفترین مسابقه | فینال جهانی ۱۹۸۵ — دنیس تیلور استیو دیویس را ۱۸–۱۷ برد؛ ۱۸٫۵ میلیون بیننده | ویکیپدیا، WST، WPBSA |
| بازیکن غالب دهه ۱۹۷۰ | ری ریردون (۶ قهرمانی جهان) | ویکیپدیا، WST |
| بازیکن غالب دهه ۱۹۸۰ | استیو دیویس (۶ قهرمانی جهان) | ویکیپدیا، WST |
| بازیکن غالب دهه ۱۹۹۰ | استفن هندری (۷ قهرمانی جهان) | ویکیپدیا، WST |
| از ۲۰۰۰ به بعد | رانی اوسالیوان (۷ قهرمانی جهان) | ویکیپدیا، WST |
| ابعاد میز | ۱۲ فوت × ۶ فوت (۳۶۵٫۸ × ۱۸۲٫۹ سانتیمتر) | ویکیپدیا، بیبیسی، EBSCO |
| تعداد توپها | ۲۲ (۱ سفید مادری، ۱۵ قرمز، ۶ رنگی) | ویکیپدیا، بیبیسی، بریتانیکا، EBSCO |
| ارزش توپها | قرمز=۱، زرد=۲، سبز=۳، قهوهای=۴، آبی=۵، صورتی=۶، مشکی=۷ | ویکیپدیا، بیبیسی، بریتانیکا، EBSCO، Playheemskerk |
| بریک حداکثر | ۱۴۷ (۱۵ قرمز + ۱۵ مشکی + همه رنگها)؛ ۲۴۲ تأییدشده تا ژوئن ۲۰۲۶ | ویکیپدیا، بیبیسی |
| بریکهای بالاتر ممکن | ۱۵۵ (جیمی کوپ، تمرین ۲۰۰۵)؛ ۱۶۷ (توپ طلایی ریاض، ۲۰۲۴) | ویکیپدیا، WPBSA |
| جریمه خطا | حداقل ۴ امتیاز، تا ۷ (برای مشکی) | ویکیپدیا، بیبیسی، Playheemskerk |
| Triple Crown | مسابقات جهانی، UK Championship، Masters | ویکیپدیا |
| نهاد حاکم (حرفهای) | WPBSA (تأسیس ۱۹۶۸ بهعنوان Professional Billiards Players’ Association) | ویکیپدیا |
| نهاد حاکم (آماتور) | IBSF | ویکیپدیا |
| بازوی تجاری | World Snooker Tour (WST)، بازراهاندازی ۲۰۲۰ | WPBSA |
| نهاد زنان | World Women’s Snooker | ویکیپدیا |
| مجموع جایزه مالی | £۱۹ میلیون (فصل ۲۰۲۵/۲۶)؛ ۲۶ رویداد رنکینگ در ۲۰۲۳/۲۴ با مجموع €۱۳ میلیون+ | WST main، WST history، EBSCO |
| گسترش جهانی | ~۱۱۰ کشور، ۱۲۰ میلیون+ بازیکن، ~۵۰۰ میلیون بیننده | WST history، EBSCO |
| شماره یک جهان (اواسط ۲۰۲۶) | جاد ترامپ (£۱،۶۵۵،۵۵۰) | WST main |
۱۷منابع
- ویکیپدیا — Snooker — https://en.wikipedia.org/wiki/Snooker
- EBSCO Research Starters — Snooker — https://www.ebsco.com/research-starters/sports-and-leisure/snooker
- BBC Sport — What is snooker? Rules, points, colours and set-up explained — https://www.bbc.com/sport/snooker/68854304
- Encyclopaedia Britannica — Snooker — https://www.britannica.com/topic/snooker
- Playheemskerk — What are the rules of snooker? — https://playheemskerk.com/en/kennisbank/wat-zijn-de-regels-van-snooker/
- World Snooker Tour (WST) — صفحه اصلی — https://www.wst.tv/
- WST — History of Snooker (Hector Nunns & David Hendon) — https://www.wst.tv/wpbsa/history-of-snooker
- WPBSA — History Timeline — https://www.wpbsa.com/about-us/history/
توجه: لینک Quora به دلیل صفحه امنیتی Cloudflare قابل استخراج نبود و از منابع استفاده نشده است. تمام محتوای این مقاله مستقیماً از ۸ منبع فهرستشده بالا ترجمه و تنظیم شده است.